HomeRig VedaMandala 2Sukta 14Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 2.14

Rishi: Gṛtsamada (Āṅgirasa)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

अध्वर्यवो यन्नरः कामयाध्वे श्रुष्टी वहन्तो नशथा तदिन्द्रे । गभस्तिपूतं भरत श्रुतायेन्द्राय सोमं यज्यवो जुहोत ॥

अध्व॑र्यवो॒ यन्न॑रः का॒मया॑ध्वे श्रु॒ष्टी वह॑न्तो नशथा॒ तदिन्द्रे॑ । गभ॑स्तिपूतं भरत श्रु॒तायेन्द्रा॑य॒ सोमं॑ यज्यवो जुहोत ॥

ádhvaryavo yán naraḥ kāmayā́dhve śruṣṭī́ váhanto naśathā tád índre | gábhasti-pūtaṃ bharata śrutā́ya índrāya sómaṃ yajyavo juhota ||

O Adhvaryus, whatever you men desire and achieve, bearing the well-yoked (pressings), place that in Indra. Bring the Soma purified by the rays (hands); offer, O sacrificers, the Soma to Indra who is the Heard-of (the One who answers the call).

अध्व॑र्यवः । यत् । न॒रः॒ । का॒मया॑ध्वे । श्रु॒ष्टी । वह॑न्तः । न॒श॒थ॒ । तत् । इन्द्रे॑ । गभ॑स्तिऽपूतम् । भ॒र॒त॒ । श्रु॒ताय॑ । इन्द्रा॑य॒ । सोम॑म् । य॒ज्य॒वः॒ । जु॒हो॒त॒ ॥अध्वर्यवः । यत् । नरः । कामयाध्वे । श्रुष्टी । वहन्तः । नशथ । तत् । इन्द्रे । गभस्तिपूतम् । भरत । श्रुताय । इन्द्राय । सोमम् । यज्यवः । जुहोत ॥adhvaryavaḥ | yat | naraḥ | kāmayādhve | śruṣṭī | vahantaḥ | naśatha | tat | indre | gabhasti-pūtam | bharata | śrutāya | indrāya | somam | yajyavaḥ | juhota

अध्वर्यवःO adhvaryu-priests
अध्वर्यवः:
सम्बोधन (आह्वान) / कर्ता (वाक्य-प्रवर्तक)
TypeNoun
Rootअध्वर्यु- (प्रातिपदिक) < अध्वर (यज्ञ) + यु (कर्तृ)
यत्which/that
यत्:
कर्म (यत् = ‘which/that’ as object of नशथा)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नरःO men
नरः:
सम्बोधन (हे नरः) / कर्ता (कामयाध्वे)
TypeNoun
Rootनर- (प्रातिपदिक)
कामयाध्वेyou desire
कामयाध्वे:
क्रिया (कर्तृ = यूयम्)
TypeVerb
Rootकम्/कामय् (धातु: कामय् ‘to desire’)
श्रुष्टीobedient service / readiness to serve
श्रुष्टी:
कर्म (वहन्तः—‘bearing/bringing’ what?)
TypeNoun
Rootश्रुष्टि- (प्रातिपदिक; ‘obedience/ready service’, Vedic)
वहन्तःcarrying, bearing
वहन्तः:
कर्तृ (नरः—‘carrying’) / क्रियाविशेषण (कामयाध्वे के साथ)
TypeVerb (participle)
Rootवह् (धातु ‘to carry’)
नशथाyou two reach/attain
नशथा:
क्रिया (कर्तृ = युवाम्, इन्द्र-सम्बद्ध द्वयम्/देवद्वयम्)
TypeVerb
Rootनश् (धातु ‘to reach/attain’)
तत्that
तत्:
कर्म (नशथा—‘reach that’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रेin/with Indra
इन्द्रे:
अधिकारण (यत्र/यस्मिन्—‘in/with Indra’; Vedic locative of reference)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
गभस्तिपूतम्purified by (the priests’) hands
गभस्तिपूतम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective (compound)
Rootगभस्ति- (हस्त/किरण) + पूत- (√पू ‘to purify’, क्त)
भरतbring!
भरत:
क्रिया (कर्तृ = यूयम्)
TypeVerb
Rootभृ (धातु ‘to bear/bring’)
श्रुतायfor the renowned (one)
श्रुताय:
सम्प्रदान (for the renowned one)
TypeAdjective used substantively
Rootश्रुत- (√श्रु ‘to hear’, क्त; ‘renowned/heard-of’)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
सोमम्Soma
सोमम्:
कर्म (भरत/जुहोत—what is brought/offered)
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
यज्यवःO sacrificers / O worshippers
यज्यवः:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun/Adjective (vocative plural)
Rootयज्य- (√यज् ‘to worship/sacrifice’; ‘fit for sacrifice’/‘sacrificing’)
जुहोतoffer!
जुहोत:
क्रिया (कर्तृ = यूयम्)
TypeVerb
Rootहु (धातु ‘to offer, sacrifice’)