HomeRig VedaMandala 2Sukta 12Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 2.12

Rishi: Gṛtsamada (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

द्यावा चिदस्मै पृथिवी नमेते शुष्माच्चिदस्य पर्वता भयन्ते । यः सोमपा निचितो वज्रबाहुर्यो वज्रहस्तः स जनास इन्द्रः ॥

द्यावा॑ चिदस्मै पृथि॒वी न॑मेते॒ शुष्मा॑च्चिदस्य॒ पर्व॑ता भयन्ते । यः सो॑म॒पा नि॑चि॒तो वज्र॑बाहु॒र्यो वज्र॑हस्त॒: स ज॑नास॒ इन्द्र॑: ॥

dyāvā cid asmai pṛthivī namete śuṣmāc cid asya parvatā bhayante | yaḥ soma-pā ni-cito vajra-bāhur yo vajra-hastaḥ sa janāsa indraḥ ||

To him even Heaven and Earth bow down; from his impetuous force even the mountains fear. He is the Soma-drinker, firmly established, with the thunderbolt-arm, the thunderbolt in hand: he, O peoples, is Indra.

द्यावा॑ । चि॒त् । अ॒स्मै॒ । पृ॒थि॒वी इति॑ । न॒मे॒ते॒ इति॑ । शुष्मा॑त् । चि॒त् । अ॒स्य॒ । पर्व॑ताः । भ॒य॒न्ते॒ । यः । सो॒म॒ऽपाः । नि॒ऽचि॒तः । वज्र॑ऽबाहुः । यः । वज्र॑ऽहस्तः । सः । ज॒ना॒सः॒ । इन्द्रः॑ ॥द्यावा । चित् । अस्मै । पृथिवी इति । नमेते इति । शुष्मात् । चित् । अस्य । पर्वताः । भयन्ते । यः । सोमपाः । निचितः । वज्रबाहुः । यः । वज्रहस्तः । सः । जनासः । इन्द्रः ॥dyāvā | cit | asmai | pṛthivī iti | nameteiti | śuṣmāt | cit | asya | parvatāḥ | bhayante | yaḥ | soma-pāḥ | ni-citaḥ | vajra-bāhuḥ | yaḥ | vajra-hastaḥ | saḥ | janāsaḥ | indraḥ

द्यावाthe two heavens (Heaven and its pair)
द्यावा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्याव् (प्रातिपदिक: द्यौ/द्याव्)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
अस्मैto him
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
पृथिवीEarth
पृथिवी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
नमेतॆbow (do obeisance)
नमेतॆ:
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
शुष्मात्from (his) might/impetuous power
शुष्मात्:
अपादान
TypeNoun
Rootशुष्म (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
अस्यof him
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
पर्वताःmountains
पर्वताः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
भयन्तेfear
भयन्ते:
TypeVerb
Rootभी (धातु)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
सोमपाSoma-drinker
सोमपा:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootसोमपा (प्रातिपदिक; समास: सोम + पा ‘पिबति’)
निचितःset down, established
निचितः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple
Rootनि-चि (धातु) → क्त (कृदन्त)
वज्रबाहुःwhose arm is (like) a thunderbolt / thunderbolt-armed
वज्रबाहुः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeNoun/Adjective
Rootवज्रबाहु (प्रातिपदिक; समास: वज्र + बाहु)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
वज्रहस्तःthunderbolt-in-hand
वज्रहस्तः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeNoun/Adjective
Rootवज्रहस्त (प्रातिपदिक; समास: वज्र + हस्त)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
जनासःpeoples, men
जनासः:
कर्तृ (स्तुत्यर्थे संबोधन-सदृशः)
TypeNoun
Rootजनास (प्रातिपदिक; Vedic form of जन/जनाः ‘people’)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)