HomeRig VedaMandala 10Sukta 98Mantra 12
Previous Mantra

Mantra 12

Sukta 10.98

Rishi: Devāpi Ārṣṭiṣeṇa (with Ārṣṭiṣeṇa/Devāpi figures prominent in the hymn’s narrative)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.98; verse length and cadence typical)

अग्ने बाधस्व वि मृधो वि दुर्गहापामीवामप रक्षांसि सेध । अस्मात्समुद्राद्बृहतो दिवो नोऽपां भूमानमुप नः सृजेह ॥

अग्ने॒ बाध॑स्व॒ वि मृधो॒ वि दु॒र्गहापामी॑वा॒मप॒ रक्षां॑सि सेध । अ॒स्मात्स॑मु॒द्राद्बृ॑ह॒तो दि॒वो नो॒ऽपां भू॒मान॒मुप॑ नः सृजे॒ह ॥

agne bā́dhasva ví mṛ́dho ví durgáhā́pāmīvā́m ápa rákṣāṃsi sedha | asmā́t samudrā́d bṛható divó no 'pā́ṃ bhū́mānam úpa naḥ sṛjehá ||

O Agni, smite and drive away the hostile pressures; drive away the hard-to-pass afflictions; thrust back the devouring Powers of darkness. From this vast ocean, from the wide Heaven, release for us here the plenitude of the Waters—let it come near to us.

अग्ने॑ । बाध॑स्व । वि । मृधः॑ । वि । दुः॒ऽगहा॑ । अप॑ । अमी॑वाम् । अप॑ । रक्षां॑सि । से॒ध॒ । अ॒स्मात् । स॒मु॒द्रात् । बृ॒ह॒तः । दि॒वः । नः॒ । अ॒पाम् । भू॒मान॑म् । उप॑ । नः॒ । सृ॒ज॒ । इ॒ह ॥अग्ने । बाधस्व । वि । मृधः । वि । दुःगहा । अप । अमीवाम् । अप । रक्षांसि । सेध । अस्मात् । समुद्रात् । बृहतः । दिवः । नः । अपाम् । भूमानम् । उप । नः । सृज । इह ॥agne | bādhasva | vi | mṛdhaḥ | vi | duḥ-gahā | apa | amīvām | apa | rakṣāṃsi | sedha | asmāt | samudrāt | bṛhataḥ | divaḥ | naḥ | apām | bhūmānam | upa | naḥ | sṛja | iha

अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
बाधस्वdrive away; repel
बाधस्व:
कर्तृ (आज्ञा-क्रिया)
TypeVerb
Root√बाध् (बाधते/बाधति)
विapart; asunder; away
वि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
मृधःhostilities; harms; hostile powers
मृधः:
कर्म
TypeNoun
Rootमृध्- (प्रातिपदिक) / मृध् (स्त्री/पुं; ‘हानि/उपद्रव/शत्रुता’)
विapart; away
वि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
दुर्गहापाम्hard-to-seize calamities/afflictions
दुर्गहापाम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective (compound)
Rootदुर्गह- (प्रातिपदिक) + आपम् (आप्- ‘हानि/आपद्’ का रूप) ; समासः (कर्मधारय/बहुव्रीहि-भाव)
ईवाम्diseases
ईवाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootईवा- (प्रातिपदिक; ‘रोग/व्याधि’)
अपaway; off
अप:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
रक्षांसिdemons; harmful spirits (rakṣas)
रक्षांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootरक्षस्- (प्रातिपदिक)
सेधward off; keep away
सेध:
कर्तृ (आज्ञा-क्रिया)
TypeVerb
Root√सिध्/√सेध् (Vedic: ‘to ward off, repel, restrain’)
अस्मात्from us
अस्मात्:
अपादान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
समुद्रात्from the ocean
समुद्रात्:
अपादान
TypeNoun
Rootसमुद्र- (प्रातिपदिक)
बृहतःgreat; vast
बृहतः:
विशेषण (अपादान-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootबृहत्- (विशेषण-प्रातिपदिक)
दिवःfrom heaven/sky
दिवः:
अपादान
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव्- (प्रातिपदिक)
नःof us; our
नः:
सम्बन्ध (स्वामि/सम्बन्धी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअप्- (प्रातिपदिक)
भूमानम्abundance; fullness; vastness
भूमानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभूमान्- (प्रातिपदिक; ‘विस्तार/परिमाण/समृद्धि’)
उपtowards; near; upon
उप:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
नःto us; for us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सृजेsend forth; release; bestow
सृजे:
कर्तृ (आज्ञा-क्रिया)
TypeVerb
Root√सृज् (सृजति)
इहhere
इह:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)