HomeRig VedaMandala 10Sukta 94Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 10.94

Devata: Grāvāṇaḥ/Adrayaḥ (pressing stones), Soma implied
Chandas: Triṣṭubh (probable)

वृषा वो अंशुर्न किला रिषाथनेळावन्तः सदमित्स्थनाशिताः । रैवत्येव महसा चारवः स्थन यस्य ग्रावाणो अजुषध्वमध्वरम् ॥

वृषा॑ वो अं॒शुर्न किला॑ रिषाथ॒नेळा॑वन्त॒: सद॒मित्स्थ॒नाशि॑ताः । रै॒व॒त्येव॒ मह॑सा॒ चार॑वः स्थन॒ यस्य॑ ग्रावाणो॒ अजु॑षध्वमध्व॒रम् ॥

vṛ́ṣā vo aṃśúr ná kilā riṣāthana íḷāvantaḥ sádham ít sthána āśítāḥ | raivatyéva máhasā cā́ravaḥ sthana yásya grāvāṇo ájuṣadhvam adhvarám ||

The Soma-shoot for you is a Bull-force; you do not fail in the striking. Full of the offering-impulse, ever you are fed at the breast. Like the Raivatī (rich in light) in her greatness, be fair and radiant—O stones—whose delight has accepted the sacrifice.

वृषा॑ । वः॒ । अं॒शुः । न । किल॑ । रि॒षा॒थ॒न॒ । इळा॑ऽवन्तः । सद॑म् । इत् । स्थ॒न॒ । आशि॑ताः । रै॒व॒त्याऽइ॑व । मह॑सा । चार॑वः । स्थ॒न॒ । यस्य॑ । ग्रा॒वा॒णः॒ । अजु॑षध्वम् । अ॒ध्व॒रम् ॥वृषा । वः । अंशुः । न । किल । रिषाथन । इळावन्तः । सदम् । इत् । स्थन । आशिताः । रैवत्याइव । महसा । चारवः । स्थन । यस्य । ग्रावाणः । अजुषध्वम् । अध्वरम् ॥vṛṣā | vaḥ | aṃśuḥ | na | kila | riṣāthana | iḷāvantaḥ | sadam | it | sthana | āśi tāḥ | raivatyāiva | mahasā | cāravaḥ | sthana | yasya | grāvāṇaḥ | ajuṣadhvam | adhvaram

वृषाthe bull (i.e., Soma/pressing-stone as strong one)
वृषा:
Kartā
TypeNoun
Rootवृषन् (प्रातिपदिक) < √वृष् (वर्षणे/सेचने) व्युत्पत्तिः
वःof you / your
वः:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अंशुःthe Soma-stalk / Soma-ray
अंशुः:
Kartā
TypeNoun
Rootअंशु (प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
किलindeed, surely
किल:
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
रिषाथyou (pl.) have harmed / you injure
रिषाथ:
Kriyā
TypeVerb
Root√रिष् (हिंसायाम्/क्षतौ)
अनेळावन्तःnot sluggish / not deficient in impulse (vigorous)
अनेळावन्तः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअनेळावन्त् (प्रातिपदिक; अ-नेळा + वन्त्)
सदम्always, continually
सदम्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसदम् (अव्यय; सदस्-सम्बद्ध)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (अव्यय)
स्थनाशिताःhaving drunk at the teat; suckled
स्थनाशिताः:
Kartā
TypeParticiple/Adjective
Rootस्थनाशित (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √अश् (भक्षणे) ; स्थन-आशित = ‘स्तनं आशित’
रैवत्यwealth, richness (as if rich)
रैवत्य:
Karma
TypeAdjective
Rootरैवत् (प्रातिपदिक) < रेवत् ‘धनवान्’
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
महसाwith greatness, by might
महसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमहस् (प्रातिपदिक)
चारवःbeautiful, dear, pleasing
चारवः:
Kartā
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक)
स्थनstand! remain!
स्थन:
Kriyā
TypeVerb
Root√स्था (तिष्ठति) / वैदिक रूप ‘स्थन’ (आज्ञार्थ/लोट् 2pl)
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ग्रावाणःpressing-stones
ग्रावाणः:
Kartā
TypeNoun
Rootग्रावन् (प्रातिपदिक)
अजुषध्वम्you (pl.) enjoyed / took pleasure in
अजुषध्वम्:
Kriyā
TypeVerb
Root√जुष् (प्रीतौ/सेवने)
अध्वरम्the sacrifice, ritual
अध्वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)