HomeRig VedaMandala 10Sukta 93Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 10.93

Devata: Implicitly the invoked gods of the hymn; verse focuses on the efficacy of stoma/yajña (meta-hymnic)
Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh not applicable; likely Triṣṭubh/related (needs verification for 10.93.1 specifically)

एतं मे स्तोमं तना न सूर्ये द्युतद्यामानं वावृधन्त नृणाम् । संवननं नाश्व्यं तष्टेवानपच्युतम् ॥

ए॒तं मे॒ स्तोमं॑ त॒ना न सूर्ये॑ द्यु॒तद्या॑मानं वावृधन्त नृ॒णाम् । सं॒वन॑नं॒ नाश्व्यं॒ तष्टे॒वान॑पच्युतम् ॥

etáṃ me stómaṃ tanā́ ná sū́rye dyutádyāmānaṃ vāvṛdhanta nṛṇā́m | saṃvánanaṃ nā́śvyaṃ táṣṭevā́nápacyutam ||

This hymn of mine they have increased like the Sun’s far-shining course among men: a joining-together, like a well-fashioned chariot-work, firm and not slipping—so that the inner union of our forces may be stable and enduring.

ए॒तम् । मे॒ । स्तोम॑म् । त॒ना । न । सूर्ये॑ । द्यु॒तत्ऽया॑मानम् । व॒वृ॒ध॒न्त॒ । नृ॒णाम् । स॒म्ऽवन॑नम् । न । अस्व्य॑म् । तष्टा॑ऽइव । अन॑पऽच्युतम् ॥एतम् । मे । स्तोमम् । तना । न । सूर्ये । द्युतत्यामानम् । ववृधन्त । नृणाम् । सम्वननम् । न । अस्व्यम् । तष्टाइव । अनपच्युतम् ॥etam | me | stomam | tanā | na | sūrye | dyutat-yāmānam | vavṛdhanta | nṛṇām | sam-vananam | na | asvyam | taṣṭāiva | anapa-cyutam

एतम्this
एतम्:
कर्म (स्तॊमम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्)
TypePronoun/Determiner
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मेmy
मे:
सम्बन्ध (मम)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
स्तोमम्hymn; praise
स्तोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक) < √स्तु (स्तवने)
तनाin due course; continuously; along the line
तना:
अधिकारण/रीति (प्रकारेण ‘तना’ = ‘तन्तुना/क्रमेण/निरन्तरम्’)
TypeIndeclinable
Rootतना (अव्यय) < तनू/तन्- (विस्तारे) (वैदिक प्रयोगः)
like; as
:
सम्बन्ध/उपमान-निपात (उपमायाम्)
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
सूर्येin/at the Sun
सूर्ये:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
द्युतद्यामानम्shining, radiant
द्युतद्यामानम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (participle-based)
Rootद्युतद्- (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √द्युत् (दीप्तौ) + ‘द्’ (वर्तमान-कृदन्त/विशेषण), तथा ‘द्यामान’ < √द्यै/द्युत् (दीप्तौ) (वैदिक) ; समासः/युग्म-विशेषणम्
वावृधन्तthey have increased; they have made grow
वावृधन्त:
कर्तृ (क्रियापदम्; कर्ता = नृणाम्/जनाः)
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धने)
नृणाम्of men
नृणाम्:
सम्बन्ध (जनानाम्)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
संवननम्a winning/attracting (thing); a means of gaining
संवननम्:
कर्म/उपमेय (यत् ‘तष्टेव’ इत्यनेन उपमीयते)
TypeNoun
Rootसं-वनन (प्रातिपदिक) < √वन् (वनने/प्राप्तौ/आकर्षणे) उपसर्गः सं-
like
:
उपमान-निपात
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
अश्व्यम्pertaining to horses; horse(-winning)
अश्व्यम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootअश्व्य (प्रातिपदिक) < अश्व
तष्टाa carpenter; a shaper
तष्टा:
कर्तृ (उपमान-कर्तृ)
TypeNoun
Rootतष्टृ (प्रातिपदिक) < √तक्ष् (तक्षणे)
इवas if; like
इव:
उपमान-निपात
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
अनपच्युतम्unfallen; not slipping away; firm
अनपच्युतम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (past participle)
Rootअन-अप-च्युत (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √च्युत्/√च्यु (चलने/पतने) + अप- (वियोगे) + नञ्