HomeRig VedaMandala 10Sukta 91Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 10.91

Rishi: Aruṇa Vaitahavya (aruṇavaitahavya)
Devata: Agni (Jātavedas)
Chandas: Nicṛj Jagatī

इमा अस्मै मतयो वाचो अस्मदाँ ऋचो गिरः सुष्टुतयः समग्मत । वसूयवो वसवे जातवेदसे वृद्धासु चिद्वर्धनो यासु चाकनत् ॥

इ॒मा अ॑स्मै म॒तयो॒ वाचो॑ अ॒स्मदाँ ऋचो॒ गिर॑: सुष्टु॒तय॒: सम॑ग्मत । व॒सू॒यवो॒ वस॑वे जा॒तवे॑दसे वृ॒द्धासु॑ चि॒द्वर्ध॑नो॒ यासु॑ चा॒कन॑त् ॥

imā́ asmai matáyo vā́co asmad ā́ṃ ṛ́co gíraḥ suṣṭutáyaḥ sám agmata | vasūyávo vásave jā́tavedase vṛ́ddhāsu cid várdhano yā́su cā́kanat ||

To him these thoughts and words from us have come together—our verses, our chants, our well-shaped praises. Seeking the true wealth, we bring them to the Vasu, to Jātavedas, who increases even the grown powers, in which he takes delight.

इ॒माः । अ॒स्मै॒ । म॒तयः॑ । वाचः॑ । अ॒स्मत् । आ । ऋचः॑ । गिरः॑ । सु॒ऽस्तु॒तयः॑ । सम् । अ॒ग्म॒त॒ । व॒सु॒ऽयवः॑ । वस॑वे । जा॒तऽवे॑दः । वृ॒द्धासु॑ । चि॒त् । वर्ध॑नः । यासु॑ । चा॒कन॑त् ॥इमाः । अस्मै । मतयः । वाचः । अस्मत् । आ । ऋचः । गिरः । सुस्तुतयः । सम् । अग्मत । वसुयवः । वसवे । जातवेदः । वृद्धासु । चित् । वर्धनः । यासु । चाकनत् ॥imāḥ | asmai | matayaḥ | vācaḥ | asmat | ā | ṛcaḥ | giraḥ | su-stutayaḥ | sam | agmata | vasu-yavaḥ | vasave | jāta-vedaḥ | vṛddhāsu | cit | vardhanaḥ | yāsu | cākanat

इमाःthese
इमाः:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मैto him
अस्मै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एतदर्थे ‘अस्मै’ (तदर्थे) / ‘अयम्’? (प्रयोगतः दत्तिवाचक)
मतयःthoughts, intentions
मतयः:
Kartā
TypeNoun
Rootमति- (प्रातिपदिक; √मन् ‘to think’ से)
वाचःwords, utterances
वाचः:
Kartā
TypeNoun
Rootवाच्- (प्रातिपदिक)
अस्मदात्from us
अस्मदात्:
Apādāna
TypeIndeclinable (ablatival form) / Pronoun-derived
Rootअस्मद् (सर्वनाम) + दा (उपसर्ग/प्रत्ययवत् अव्ययीभाव; ‘from us’)
ऋचःverses (ṛcs)
ऋचः:
Kartā
TypeNoun
Rootऋच्- (प्रातिपदिक)
गिरःsongs, praises
गिरः:
Kartā
TypeNoun
Rootगिर्- (प्रातिपदिक)
सुष्टुतयःwell-formed praises
सुष्टुतयः:
Kartā
TypeNoun
Rootसु- + स्तुति- (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’)
समग्मतcame together, assembled
समग्मत:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√गम् (गच्छति) + सम् (उपसर्ग)
वसूयवःwealth-seeking (men), desirers of goods
वसूयवः:
Kartā
TypeAdjective/Noun (agentive)
Rootवसूयु- (प्रातिपदिक; ‘वसु’ इच्छति/कामयते)
वसवेto the Vasu / to the beneficent one
वसवे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootवसु- (प्रातिपदिक) / ‘वसव’ (देवगण)
जातवेदसेto Jātavedas (Agni), knower of births
जातवेदसे:
Sampradāna
TypeNoun (epithet) / Adjective used substantively
Rootजातवेदस्- (प्रातिपदिक; अग्नि-विशेषण)
वृद्धासुamong the grown/strong (ones)
वृद्धासु:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootवृद्ध- (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वृध् ‘to grow’)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
वर्धनःthe increaser, promoter
वर्धनः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootवर्धन- (प्रातिपदिक; √वृध्)
यासुin which (among whom)
यासु:
Adhikaraṇa
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम) → या- (स्त्री)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
आकनत्was pleased / took delight
आकनत्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√कन् / √कण् (वैदिक; ‘to be pleased/satisfied, to desire/approve’) + आ (उपसर्ग)