HomeRig VedaMandala 10Sukta 87Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.87

Devata: Agni (protector against Rakṣas/Yātudhānas)

रक्षोहणं वाजिनमा जिघर्मि मित्रं प्रथिष्ठमुप यामि शर्म । शिशानो अग्निः क्रतुभिः समिद्धः स नो दिवा स रिषः पातु नक्तम् ॥

र॒क्षो॒हणं॑ वा॒जिन॒मा जि॑घर्मि मि॒त्रं प्रथि॑ष्ठ॒मुप॑ यामि॒ शर्म॑ । शिशा॑नो अ॒ग्निः क्रतु॑भि॒: समि॑द्ध॒: स नो॒ दिवा॒ स रि॒षः पा॑तु॒ नक्त॑म् ॥

rakṣó-haṇaṃ vā́jinam ā́ jigharmi mitráṃ práthiṣṭham úpa yāmi śárma | śiśā́no agníḥ krátubhiḥ sámiddhaḥ sá no divā́ sá riṣáḥ pātu náktam ||

I kindle and press forward the swift power that slays the disturbers; I approach the firm-founded Friend as a shelter. Agni, blazing with purposeful wills, kindled by our workings—may he guard us by day, may he guard us from injury by night.

र॒क्षः॒ऽहन॑म् । वा॒जिन॑म् । आ । जि॒घ॒र्मि॒ । मि॒त्रम् । प्रथि॑ष्ठम् । उप॑ । या॒मि॒ । शर्म॑ । शिशा॑नः । अ॒ग्निः । क्रतु॑ऽभिः । सम्ऽइ॑द्धः । सः । नः॒ । दिवा॑ । सः । रि॒षः । पा॒तु॒ । नक्त॑म् ॥रक्षःहनम् । वाजिनम् । आ । जिघर्मि । मित्रम् । प्रथिष्ठम् । उप । यामि । शर्म । शिशानः । अग्निः । क्रतुभिः । सम्इद्धः । सः । नः । दिवा । सः । रिषः । पातु । नक्तम् ॥rakṣaḥ-hanam | vājinam | ā | jigharmi | mitram | prathiṣṭham | upa | yāmi | śarma | śiśānaḥ | agniḥ | kratu-bhiḥ | sam-iddhaḥ | saḥ | naḥ | divā | saḥ | riṣaḥ | pātu | naktam

रक्षोहणम्the slayer of demons (Rakṣas)
रक्षोहणम्:
कर्म
TypeNoun (compound epithet)
Rootरक्षस्- + हन् (√हन् ‘to slay’) → रक्षो-हन् (तत्पुरुष)
वाजिनम्the prize-winning/strong (one), the racer
वाजिनम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन्-
towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
जिघर्मिI anoint / I apply (as with ghee), I invoke with offering
जिघर्मि:
कर्तृ
TypeVerb
Root√घृ/√घ्र (घर्म्/घृ ‘to sprinkle, anoint; to make hot/bright’ in Vedic usage; here ‘to anoint/approach with offering’)
मित्रम्Mitra
मित्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमित्र-
प्रतिष्ठम्firmly established, steadfast
प्रतिष्ठम्:
कर्म
TypeAdjective (kṛdanta used adjectivally)
Rootप्र- + √स्था ‘to stand’ → प्रतिष्ठ (स्थिर/स्थापित) (कृदन्त-प्रातिपदिक)
उपnear, towards
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
यामिI go / I approach
यामि:
कर्तृ
TypeVerb
Root√या ‘to go’
शर्मshelter, protection
शर्म:
कर्म
TypeNoun
Rootशर्मन्-
शिशानःsharpening/impelling himself; keen, eager
शिशानः:
कर्तृ (अग्नेर् विशेषणत्वेन)
TypeParticiple
Root√शा/√शी (Vedic) ‘to sharpen, whet; to impel’ → शिशान (परिपूर्ण/वर्तमान कृदन्त)
अग्निःAgni (Fire)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि-
क्रतुभिःwith powers/intentions, with rites/insights
क्रतुभिः:
करण
TypeNoun
Rootक्रतु-
समिद्धःkindled, fully inflamed
समिद्धः:
कर्तृ (अग्नेर् विशेषणत्वेन)
TypeParticiple
Rootसम्- + √इध् ‘to kindle’ → समिद्ध (भूतकृदन्त)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
नःof us, our
नः:
सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (enclitic)
दिवाby day
दिवा:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable (temporal adverb)
Rootदिव्- (दिव्/द्यौः) → दिवा (अव्ययीभाव/निपातवत्)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
रिषःfrom harm, from injury
रिषः:
अपादान
TypeNoun
Rootरिष्- (स्त्री/पुं ‘harm, injury’; Vedic form)
पातुmay he protect
पातु:
कर्तृ
TypeVerb
Root√पा ‘to protect’
नक्तम्by night
नक्तम्:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable (temporal adverb)
Rootनक्तम्