HomeRig VedaMandala 10Sukta 48Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.48

Devata: Indra (self-proclamation)

अहं भुवं वसुनः पूर्व्यस्पतिरहं धनानि सं जयामि शश्वतः । मां हवन्ते पितरं न जन्तवोऽहं दाशुषे वि भजामि भोजनम् ॥

अ॒हं भु॑वं॒ वसु॑नः पू॒र्व्यस्पति॑र॒हं धना॑नि॒ सं ज॑यामि॒ शश्व॑तः । मां ह॑वन्ते पि॒तरं॒ न ज॒न्तवो॒ऽहं दा॒शुषे॒ वि भ॑जामि॒ भोज॑नम् ॥

aháṃ bhúvam vásunaḥ pū́rvyas pátir aháṃ dhánāni sáṃ jayāmi śáśvataḥ | mā́ṃ havante pitáraṃ ná jantávo ’háṃ dāśúṣe ví bhajāmi bhójanam ||

I am the ancient lord of the abundance; I gather the riches together forever. Creatures call to me as to a father; and to the giver of offering I apportion the enjoyment—an inward sustenance and share of felicity.

अ॒हम् । भु॒व॒म् । वसु॑नः । पू॒र्व्यः । पतिः॑ । अ॒हम् । धना॑नि । सम् । ज॒जा॒मि॒ । शश्व॑तः । माम् । ह॒व॒न्ते॒ । पि॒तर॑म् । न । ज॒न्तवः॑ । अ॒हम् । दा॒शुषे॑ । वि । भ॒जा॒मि॒ । भोज॑नम् ॥अहम् । भुवम् । वसुनः । पूर्व्यः । पतिः । अहम् । धनानि । सम् । जजामि । शश्वतः । माम् । हवन्ते । पितरम् । न । जन्तवः । अहम् । दाशुषे । वि । भजामि । भोजनम् ॥aham | bhuvam | vasunaḥ | pūrvyaḥ | patiḥ | aham | dhanāni | sam | jajāmi | śaśvataḥ | mām | havante | pitaram | na | jantavaḥ | aham | dāśuṣe | vi | bhajāmi | bhojanam

अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अभुवम्I became / I have been
अभुवम्:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (भवति)
वसूनाम्of the Vasus (or: of riches)
वसूनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
पूर्व्यःancient, primeval
पूर्व्यः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (विशेषण-प्रातिपदिक)
पतिःlord
पतिः:
कर्तृ (समास/विधेय)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धनानिwealths, treasures
धनानि:
कर्म
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
जयामिI win, I conquer
जयामि:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Root√जि (जयति)
शश्वतःalways, continually
शश्वतः:
अधिकारण (काल)
TypeIndeclinable
Rootशश्वत् (अव्यय/निपात-प्रातिपदिक)
माम्me
माम्:
कर्म
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हवन्तेthey call/invoke
हवन्ते:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Root√ह्वे (ह्वयति/ह्वयते; Vedic: हवते)
पितरम्a father
पितरम्:
कर्म (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
जन्तवःcreatures, people
जन्तवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजन्तु (प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दाशुषेto the worshipper/giver
दाशुषे:
सम्प्रदान
TypeNoun (participle used substantively)
Rootदाशुष् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दाश्/√दश् ‘to give, worship’)
विapart, out, distributively
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
भजामिI apportion, I bestow
भजामि:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Root√भज् (भजति)
भोजनम्nourishment, bounty, enjoyment
भोजनम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभोजन (प्रातिपदिक; from √भुज्/√भोज् ‘to enjoy, feed’)