HomeRig VedaMandala 10Sukta 45Mantra 12
Previous Mantra

Mantra 12

Sukta 10.45

Devata: Agni Vaiśvānara; also Dyāvā-Pṛthivī and the collective Devāḥ invoked
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अस्ताव्यग्निर्नरां सुशेवो वैश्वानर ऋषिभिः सोमगोपाः । अद्वेषे द्यावापृथिवी हुवेम देवा धत्त रयिमस्मे सुवीरम् ॥

अस्ता॑व्य॒ग्निर्न॒रां सु॒शेवो॑ वैश्वान॒र ऋषि॑भि॒: सोम॑गोपाः । अ॒द्वे॒षे द्यावा॑पृथि॒वी हु॑वेम॒ देवा॑ ध॒त्त र॒यिम॒स्मे सु॒वीर॑म् ॥

ástāvy agnír narā́ṃ su-śévo vaiśvānará ṛ́ṣibhiḥ sóma-gopāḥ | advéṣe dyā́vā-pṛthivī́ huvema devā́ dhatta rayím asmḗ su-vī́ram ||

Agni, beneficent for men, the universal Fire, has been affirmed by the seers, the guardians of Soma. In peace without hostility we call Heaven and Earth: O Gods, establish in us the rayi—spiritual plenitude—rich in heroic strength.

अस्ता॑वि । अ॒ग्निः । न॒राम् । सु॒ऽशेवः॑ । वै॒श्वा॒न॒रः । ऋषि॑ऽभिः । सोम॑ऽगोपाः । अ॒द्वे॒षे । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । हु॒वे॒म॒ । देवाः॑ । ध॒त्त । र॒यिम् । अ॒स्मे इति॑ । सु॒ऽवीर॑म् ॥अस्तावि । अग्निः । नराम् । सुशेवः । वैश्वानरः । ऋषिभिः । सोमगोपाः । अद्वेषे । द्यावापृथिवी इति । हुवेम । देवाः । धत्त । रयिम् । अस्मे इति । सुवीरम् ॥astāvi | agniḥ | narām | su-śevaḥ | vaiśvānaraḥ | ṛṣi-bhiḥ | soma-gopāḥ | adveṣe | dyāvāpṛthivī iti | huvema | devāḥ | dhatta | rayim | asme iti | su-vīram

अस्ताविwas praised / has been hymned
अस्तावि:
TypeVerb
Rootस्तु (√stu)
अग्निःAgni (Fire-god)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (prātipadika)
नराम्of men
नराम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootनर (prātipadika)
सुशेवःvery gracious / benevolent
सुशेवः:
Viśeṣaṇa (of Kartā)
TypeAdjective
Rootसु-शेव (prātipadika; su- + शेव ‘kind, gracious’)
वैश्वानरःVaiśvānara (Agni as ‘belonging to all men’)
वैश्वानरः:
Kartā (apposition)
TypeNoun (epithet)
Rootवैश्वानर (prātipadika)
ऋषिभिःby/with the seers
ऋषिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऋषि (prātipadika)
सोमगोपाःSoma-guardians (keepers of Soma)
सोमगोपाः:
Kartā (of implied ‘praised’/agents) or appositional epithet to ऋषिभिः in sense
TypeNoun (epithet)
Rootसोम-गोपा (prātipadika; soma + gopā ‘guardian’)
अद्वेषेin the two (who are) without hatred
अद्वेषे:
Adhikaraṇa
TypeAdjective (used substantively)
Rootअ-द्वेष (prātipadika; a- + द्वेष ‘hatred’)
द्यावापृथिवीHeaven and Earth
द्यावापृथिवी:
Karma (object of हुवेम)
TypeNoun (dual compound)
Rootद्यावा-पृथिवी (dvandva prātipadika)
हुवेमmay we invoke / let us call
हुवेम:
TypeVerb
Rootह्वे (√hve)
देवाःO gods / the gods
देवाः:
Sambodhyā/Prayojaka (addressed agents) / Kartā (of धत्त)
TypeNoun
Rootदेव (prātipadika)
धत्तplace, bestow
धत्त:
TypeVerb
Rootधा (√dhā)
रयिम्wealth
रयिम्:
Karma
TypeNoun
Rootरयि (prātipadika)
अस्मेto us
अस्मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (pronoun)
सुवीरम्rich in heroes / having good sons or brave men
सुवीरम्:
Viśeṣaṇa (of Karma)
TypeAdjective
Rootसु-वीर (prātipadika; su- + वीर)