Mantra 4
Sukta 10.33
Devata: Praise of a royal patron (human); indirectly under Indra’s patronage-ethos
Samhita Patha (Devanagari)
कुरुश्रवणमावृणि राजानं त्रासदस्यवम् । मंहिष्ठं वाघतामृषिः ॥
Samhita Patha (IAST)
कु॒रु॒श्रव॑णमावृणि॒ राजा॑नं॒ त्रास॑दस्यवम् । मंहि॑ष्ठं वा॒घता॒मृषि॑: ॥
Transliteration
kuruśrávaṇam āvṛṇi rājā́naṃ trā́sadasyavam | maṃhíṣṭhaṃ vāghátām ṛ́ṣiḥ ||
Translation
The seer chose Kuruśravaṇa, the king Trāsadasyava, most liberal to the singers of the Word.
Padapatha (Word Analysis)
कु॒रु॒ऽश्रव॑णम् । अ॒वृ॒णि॒ । राजा॑नम् । त्रास॑दस्यवम् । मंहि॑ष्ठम् । वा॒घता॑म् । ऋषिः॑ ॥कुरुश्रवणम् । अवृणि । राजानम् । त्रासदस्यवम् । मंहिष्ठम् । वाघताम् । ऋषिः ॥kuru-śravaṇam | avṛṇi | rājānam | trāsadasyavam | maṃhiṣṭham | vāghatām | ṛṣiḥ
Word by Word
कुरुश्रवणम्Kuruśravaṇa (a person)
कुरुश्रवणम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootकुरुश्रवण- (प्रातिपदिक; नाम, पुं)
आtowards, unto
आ:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
वृणिI choose / I have chosen
वृणि:
—
TypeVerb
Root√वृ (वृणोति/वृणुते) ‘to choose, select’
राजानम्the king
राजानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootराजन्- (प्रातिपदिक; नाम, पुं)
त्रासदस्यवम्Trāsadasyu (proper name; ‘terror to the Dasyus’)
त्रासदस्यवम्:
कर्म (राजानम् इति विशेषण/अप्पोज़िशन)
TypeNoun (proper name)
Rootत्रासदस्यु- (प्रातिपदिक; नाम, पुं; यौगिक: त्रासद् + अस्यु/दस्यु)
मंहिष्ठम्most bountiful
मंहिष्ठम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective (superlative)
Rootमंहिष्ठ- (प्रातिपदिक; विशेषण; मंह्/मंहस् ‘bounty, generosity’ + इष्ठ)
वाor / indeed
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
वाघताम्of the worshippers / singers
वाघताम्:
सम्बन्ध (genitive: ‘of the worshippers’)
TypeNoun
Rootवाघत्- (प्रातिपदिक; नाम, पुं; ‘worshipper, singer, praiser’)
ऋषिःthe seer
ऋषिः:
कर्त्ता
TypeNoun
Rootऋषि- (प्रातिपदिक; नाम, पुं)