HomeRig VedaMandala 10Sukta 3Mantra 7
Previous Mantra

Mantra 7

Sukta 10.3

Devata: Agni

स आ वक्षि महि न आ च सत्सि दिवस्पृथिव्योररतिर्युवत्योः । अग्निः सुतुकः सुतुकेभिरश्वै रभस्वद्भी रभस्वाँ एह गम्याः ॥

स आ व॑क्षि॒ महि॑ न॒ आ च॑ सत्सि दि॒वस्पृ॑थि॒व्योर॑र॒तिर्यु॑व॒त्योः । अ॒ग्निः सु॒तुक॑: सु॒तुके॑भि॒रश्वै॒ रभ॑स्वद्भी॒ रभ॑स्वाँ॒ एह ग॑म्याः ॥

sá ā́ vakṣi máhi na ā́ ca satsi divás-pṛthivyór aratír yuvatyóḥ | agníḥ su-túkaḥ su-túkebhir áśvaiḥ rábhasvad-bhī rábhasvān éha gamyāḥ ||

Bring to us the greatness and sit here with us—Agni, the moving Power of the two young ones, Heaven and Earth. With swift, well-yoked horses, impetuous and strong, come here to our field of offering.

सः । आ । व॒क्षि॒ । महि॑ । नः॒ । आ । च॒ । स॒त्सि॒ । दि॒वःपृ॑थि॒व्योः । अ॒र॒तिः । यु॒व॒त्योः । अ॒ग्निः । सु॒ऽतुकः॑ । सु॒त्ऽउके॑भिः । अश्वैः॑ । रभ॑स्वत्ऽभिः । रभ॑स्वान् । आ । इ॒ह । ग॒म्याः॒ ॥सः । आ । वक्षि । महि । नः । आ । च । सत्सि । दिवःपृथिव्योः । अरतिः । युवत्योः । अग्निः । सुतुकः । सुत्उकेभिः । अश्वैः । रभस्वत्भिः । रभस्वान् । आ । इह । गम्याः ॥saḥ | ā | vakṣi | mahi | naḥ | ā | ca | satsi | divaḥpṛthivyoḥ | aratiḥ | yuvatyoḥ | agniḥ | su-tukaḥ | sut-ukebhiḥ | aśvaiḥ | rabhasvat-bhiḥ | rabhasvān | ā | iha | gamyāḥ

सःhe (that one)
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
hither, towards
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वक्षिbring (hither)!
वक्षि:
(अध्याहृत) क्रिया; कर्ता = त्वम्
TypeVerb
Rootवह् (वहति) + आ (उपसर्ग) → आ-वह्
महिgreatly, mightily
महि:
TypeIndeclinable (adverbial) / Adjective
Rootमहि (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक; ‘मह्/महत्’ से)
नःto us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
सत्सिsit down (here)!
सत्सि:
(अध्याहृत) क्रिया; कर्ता = त्वम्
TypeVerb
Rootसद् (सीदति) + आ (उपसर्ग) → आ-सीद्
दिवःof heaven
दिवः:
Adhikaraṇa (सम्बन्धे) / विशेषण-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौः)
पृथिव्योःof heaven-and-earth (of the two: earths)
पृथिव्योः:
Adhikaraṇa (सम्बन्धे) / विशेषण-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
अरतिःthe mover/driver; the guiding activity
अरतिः:
Kartā (सम्बन्धवाक्ये/विशेषणरूपेण) अथवा विशेष्य-विशेषणभावः
TypeNoun
Rootअरति (प्रातिपदिक; ‘गतिः/चेष्टा/रथ-चालन’ अर्थे)
युवत्योःof the two young women
युवत्योः:
Adhikaraṇa (सम्बन्धे)
TypeNoun
Rootयुवती (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (Fire)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सुतुकःwell-kindled, blazing well
सुतुकः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु-तुक (प्रातिपदिक; सु + तुक ‘well-kindled/quick to blaze’ इत्यर्थे)
सुतुकेभिःwith well-kindled (ones)
सुतुकेभिः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootसु-तुक (प्रातिपदिक)
अश्वैःwith horses
अश्वैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
रभस्वद्भिःwith swift/forceful (ones)
रभस्वद्भिः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootरभस्वत् (प्रातिपदिक; ‘रभस्’ = वेग/बल)
रभस्वान्swift, impetuous
रभस्वान्:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootरभस्वत् (प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
गम्याःto be come; come (hither)!
गम्याः:
Kartā (आह्वानार्थे) अथवा विधेय-विशेषणम्
TypeVerbal adjective
Rootगम् (धातु) → गम्य (कृत्: यत्/ण्यत्; ‘गन्तव्य/आगन्तव्य’)