HomeRig VedaMandala 10Sukta 29Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.29

Devata: Indra (dual address implied by vām; companion devatā not recoverable from isolated verse)
Chandas: Trishtubh (probable; confirm by metrical count)

वने न वा यो न्यधायि चाकञ्छुचिर्वां स्तोमो भुरणावजीगः । यस्येदिन्द्रः पुरुदिनेषु होता नृणां नर्यो नृतमः क्षपावान् ॥

वने॒ न वा॒ यो न्य॑धायि चा॒कञ्छुचि॑र्वां॒ स्तोमो॑ भुरणावजीगः । यस्येदिन्द्र॑: पुरु॒दिने॑षु॒ होता॑ नृ॒णां नर्यो॒ नृत॑मः क्ष॒पावा॑न् ॥

vané ná vā́ yó nyàdhāyi cākáñ śúcir vāṃ stómō bhuraṇāv ajīgah | yásyed índraḥ purudíneṣu hótā nṛṇā́ṃ náryo nṛtámaḥ kṣapā́vān ||

As if in a forest, a pure and eager hymn has been set down for you two, and it stirs the strong ones to movement. For him Indra becomes, through many days, the invoking priest of men—the manly power, the most victorious, master of the nights: he calls the Light through the stretches of obscurity.

वने॑ । न । वा॒ । यः । नि । अ॒धा॒यि॒ । चा॒कन् । शुचिः॑ । वा॒म् । स्तोमः॑ । भु॒र॒णौ॒ । अ॒जी॒ग॒रिति॑ । यस्य॑ । इत् । इन्द्रः॑ । पु॒रु॒ऽदिने॑षु । होता॑ । नृ॒णाम् । नर्यः॑ । नृऽत॑मः । क्ष॒पाऽवा॑न् ॥वने । न । वा । यः । नि । अधायि । चाकन् । शुचिः । वाम् । स्तोमः । भुरणौ । अजीगरिति । यस्य । इत् । इन्द्रः । पुरुदिनेषु । होता । नृणाम् । नर्यः । नृतमः । क्षपावान् ॥vane | na | vā | yaḥ | ni | adhāyi | cākan | śuciḥ | vām | stomaḥ | bhuraṇau | ajīgariti | yasya | it | indraḥ | puru-dineṣu | hotā | nṛṇām | naryaḥ | nṛ-tamaḥ | kṣapāvān

वनेin the wood/forest
वने:
अधिकारण
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक) / वन-
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
यःwho (he who)
यः:
कर्ता
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
निdown, in; (prefix)
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
अधायिwas placed/established
अधायि:
कर्म (कर्मणि-प्रयोगे कर्तृ-भावः अप्रकटः)
TypeVerb
Rootधा (धातु) + नि
चाकन्has pleased / has delighted
चाकन्:
कर्ता
TypeVerb
Rootकन्/कण् (धातु; ‘कनति/कणति’ = to be pleased/satisfied; Vedic)
शुचिःbright, pure
शुचिः:
कर्ता (स्तोमस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
वाम्you two / of you two
वाम्:
सम्प्रदान (स्तुत्य-देवतयोः प्रति)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
स्तोमःhymn of praise
स्तोमः:
कर्ता
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
भुरणौthe two impetuous/strong ones
भुरणौ:
सम्प्रदान/कर्म (स्तुत्यौ देवौ)
TypeNoun (epithet)
Rootभुरण (प्रातिपदिक; ‘भुरण’ = impetuous/strong; epithet)
अजीगःI sang/praised
अजीगः:
क्रिया
TypeVerb
Rootगै/गी (धातु; ‘गायति/गैति’ = to sing/praise) with आ- (Vedic intensive/augmental aorist form)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात; emphatic)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्ता
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पुरुदिनेṣuon many days
पुरुदिनेṣu:
अधिकारण
TypeNoun
Rootपुरुदिन (प्रातिपदिक; पुरु- + दिन)
होताHotṛ-priest / invoker
होता:
कर्ता (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
नृणाम्of men
नृणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
नर्यःmanly, heroic
नर्यः:
कर्ता (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootनर्य (प्रातिपदिक; ‘manly, belonging to men’)
नृतमःmost manly / best of men
नृतमः:
कर्ता (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootनृतम (प्रातिपदिक; superlative of नृ/नर- ‘most manly/best of men’)
क्षपावान्possessing nights; night-watching/active through nights
क्षपावान्:
कर्ता (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootक्षपा-वन् (प्रातिपदिक; क्षपा ‘night’ + वन् ‘possessing’)