HomeRig VedaMandala 10Sukta 2Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.2

Devata: Agni

आ देवानामपि पन्थामगन्म यच्छक्नवाम तदनु प्रवोळ्हुम् । अग्निर्विद्वान्त्स यजात्सेदु होता सो अध्वरान्त्स ऋतून्कल्पयाति ॥

आ दे॒वाना॒मपि॒ पन्था॑मगन्म॒ यच्छ॒क्नवा॑म॒ तदनु॒ प्रवो॑ळ्हुम् । अ॒ग्निर्वि॒द्वान्त्स य॑जा॒त्सेदु॒ होता॒ सो अ॑ध्व॒रान्त्स ऋ॒तून्क॑ल्पयाति ॥

ā́ devā́nām ápi pánthām aganma yác chaknávāma tád ánu prá-voḷhum | agnír vidvā́nt sá yajā́t séd u hótā sá adhvarā́nt sá ṛtū́n kálpayāti ||

We have come upon the path of the gods, so far as we are able to follow and carry it forward. Agni, who knows, should sacrifice; he indeed is the Hotṛ—he sets in order the rites and the right seasons.

आ । दे॒वाना॑म् । अपि॑ । पन्था॑म् । अ॒ग॒न्म॒ । यत् । श॒क्नवा॑म । तत् । अनु॑ । प्रऽवो॑ळ्हुम् । अ॒ग्निः । वि॒द्वान् । सः । य॒ज॒त् । सः । इत् । ऊँ॒ इति॑ । होता॑ । सः । अ॒ध्व॒रान् । सः । ऋ॒तून् । क॒ल्प॒याति ॥आ । देवानाम् । अपि । पन्थाम् । अगन्म । यत् । शक्नवाम । तत् । अनु । प्रवोळ्हुम् । अग्निः । विद्वान् । सः । यजत् । सः । इत् । ऊँ इति । होता । सः । अध्वरान् । सः । ऋतून् । कल्पयाति ॥ā | devānām | api | panthām | aganma | yat | śaknavāma | tat | anu | pra-voḷhum | agniḥ | vidvān | saḥ | yajat | saḥ | it | oṃ iti | hotā | saḥ | adhvarān | saḥ | ṛtūn | kalpayāti

towards; hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अपिalso; even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
पन्थाम्path
पन्थाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपन्था/पथिन् (प्रातिपदिक)
अगन्मwe went; we reached
अगन्म:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
यत्so that; what/that which
यत्:
TypeIndeclinable (relative pronoun used as clause-linker)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शक्नवामwe might be able
शक्नवाम:
क्रिया
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनुafter; along
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
प्रforth; forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
वोळ्हुम्to carry/lead forward
वोळ्हुम्:
प्रयोजन/उद्देश्य (purpose of शक्नवाम)
TypeVerb (infinitive)
Rootवह् (धातु) → वोढुम्/वोळ्हुम् (Vedic infinitive)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
विद्वान्knowing; wise
विद्वान्:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective (participial)
Rootविद् (धातु) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यजात्let him sacrifice; may he worship
यजात्:
क्रिया
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इदुindeed; just
इदु:
TypeIndeclinable
Rootइद्/इदु (निपात, Vedic)
होताHotṛ-priest; invoker
होता:
कर्तृ (apposition to अग्निः)
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अध्वरान्sacrificial rites
अध्वरान्:
कर्म
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऋतून्seasons; proper times
ऋतून्:
कर्म
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
कल्पयातिsets in order; arranges
कल्पयाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootकॢप्/कल्प् (धातु) → कल्पयति (causative)