Mantra 6
Sukta 10.19
Rishi: RV 10.19; verify anukramaṇī.
Devata: Indra.
Chandas: Likely Anuṣṭubh/Tristubh-short; verify.
Samhita Patha (Devanagari)
आ निवर्त नि वर्तय पुनर्न इन्द्र गा देहि । जीवाभिर्भुनजामहै ॥
Samhita Patha (IAST)
आ नि॑वर्त॒ नि व॑र्तय॒ पुन॑र्न इन्द्र॒ गा दे॑हि । जी॒वाभि॑र्भुनजामहै ॥
Transliteration
ā́ nivarta ní vartaya púnar na índra gā́ dehi | jīvā́bhir bhunajāmahai ||
Translation
Come back; turn them back. Give us again, O Indra, the rays/‘cows’. May we enjoy them with the living powers within us.
Padapatha (Word Analysis)
आ । नि॒ऽव॒र्त॒ । नि । व॒र्त॒य॒ । पुनः॑ । नः॒ । इ॒न्द्र॒ । गाः । दे॒हि॒ । जी॒वाभिः॑ । भु॒न॒जा॒म॒है॒ ॥आ । निवर्त । नि । वर्तय । पुनः । नः । इन्द्र । गाः । देहि । जीवाभिः । भुनजामहै ॥ā | ni-varta | ni | vartaya | punaḥ | naḥ | indra | gāḥ | dehi | jīvābhiḥ | bhunajāmahai
Word by Word
आhither, back (preverb: ‘towards/again’)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
निवर्तturn back! return!
निवर्त:
—
TypeVerb
Rootनि-√वृत् (vṛt) / ni-vart (imperative stem)
निdown, back (preverb)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग) / ni (preverb)
वर्तयcause (them) to turn back; bring back
वर्तय:
—
TypeVerb
Root√वृत् (vṛt) → causative √वर्तय् (vartay) with preverb नि- implied by context
पुनःagain, back
पुनः:
—
TypeIndeclinable
Rootपुनः (indecl.)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootअस्मद् (pronoun stem)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (prātipadika)
गाःcows
गाः:
कर्म
TypeNoun
Rootगो (prātipadika)
देहिgive! grant!
देहि:
—
TypeVerb
Root√दा (dā) ‘to give’
जीवाभिःwith the living (ones); by living (means)
जीवाभिः:
करण
TypeAdjective (used substantively)
Rootजीव (adj. ‘living’) → जीवाभिः (instrumental plural)
भुनजामहैmay we partake/enjoy; may we share
भुनजामहै:
—
TypeVerb
Root√भुज् (bhuj) ‘to enjoy/partake’