Previous Mantra

Mantra 3

Sukta 10.180

Devata: Indra

इन्द्र क्षत्रमभि वाममोजोऽजायथा वृषभ चर्षणीनाम् । अपानुदो जनममित्रयन्तमुरुं देवेभ्यो अकृणोरु लोकम् ॥

इन्द्र॑ क्ष॒त्रम॒भि वा॒ममोजोऽजा॑यथा वृषभ चर्षणी॒नाम् । अपा॑नुदो॒ जन॑ममित्र॒यन्त॑मु॒रुं दे॒वेभ्यो॑ अकृणोरु लो॒कम् ॥

índra kṣatrám abhí vāmám ójo ’jāyathā vṛṣabha carṣaṇī́nām | apā́nudo jánam amitra-yántam urúṃ devébhyo akṛṇor u lokám ||

O Indra, thou wast born into the beloved force of sovereign power, O Bull of the peoples. Thou drivest away the hostile-moving human impulses and hast made for the gods a wide field of being, a spacious world for the luminous powers to act within us.

इन्द्र॑ । क्ष॒त्रम् । अ॒भि । वा॒मम् । ओजः॑ । अजा॑यथाः । वृ॒ष॒भ॒ । च॒र्ष॒णी॒नाम् । अप॑ । अ॒नु॒दः॒ । जन॑म् । अ॒मि॒त्र॒ऽयन्त॑म् । उ॒रुम् । दे॒वेभ्यः॑ । अ॒कृ॒णोः॒ । ऊँ॒ इति॑ । लो॒कम् ॥इन्द्र । क्षत्रम् । अभि । वामम् । ओजः । अजायथाः । वृषभ । चर्षणीनाम् । अप । अनुदः । जनम् । अमित्रयन्तम् । उरुम् । देवेभ्यः । अकृणोः । ऊँ इति । लोकम् ॥indra | kṣatram | abhi | vāmam | ojaḥ | ajāyathāḥ | vṛṣabha | carṣaṇīnām | apa | anudaḥ | janam | amitra-yantam | urum | devebhyaḥ | akṛṇoḥ | oṃ iti | lokam

इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
क्षत्रम्sovereign power, dominion
क्षत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
अभिtowards, upon
अभि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
वामम्desirable, excellent (thing)
वामम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootवाम (प्रातिपदिक)
ओजःstrength, vigor
ओजः:
कर्ता
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
अजायथाःyou were born / came into being
अजायथाः:
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
वृषभO Bull (mighty one)
वृषभ:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
चर्षणीनाम्of the peoples / of the tribes
चर्षणीनाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootचर्षणि (प्रातिपदिक)
अपानुदःthe repeller, the one who drives away
अपानुदः:
कर्ता
TypeAdjective/Agent noun
Rootअप + नुद् (धातु) → अपानुद् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
जनम्the people, folk
जनम्:
कर्म
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
अमित्रयन्तम्acting as an enemy, hostile
अमित्रयन्तम्:
विशेषण (जनम्) / कर्म
TypeParticiple (present)
Rootअमित्रय (नामधातु/धातु-प्रातिपदिक) < अमित्र (प्रातिपदिक)
उरुम्wide, broad
उरुम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootउरु (प्रातिपदिक)
देवेभ्यःfor the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अकृणोःyou made, you fashioned
अकृणोः:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
indeed, and
:
TypeIndeclinable (particle)
Rootउ (निपात)
लोकम्world, realm, space
लोकम्:
कर्म
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)