HomeRig VedaMandala 10Sukta 18Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 10.18

Rishi: Traditionally associated with Yama-related funeral hymns; specific r̥ṣi attribution varies by recension for RV 10.18 (commonly connected with Yama/Yamī or ancestral seers in anukramaṇī traditions).
Devata: Pṛthivī (Earth) / protective powers of the dwelling; contextually tied to Pitṛs (Fathers) and the safe establishment of the departed.
Chandas: Triṣṭubh (probable; RV 10.18 frequently uses Triṣṭubh/Jagatī in funeral context—verify per pada count in the target edition).

उच्छ्वञ्चमाना पृथिवी सु तिष्ठतु सहस्रं मित उप हि श्रयन्ताम् । ते गृहासो घृतश्चुतो भवन्तु विश्वाहास्मै शरणाः सन्त्वत्र ॥

उ॒च्छ्वञ्च॑माना पृथि॒वी सु ति॑ष्ठतु स॒हस्रं॒ मित॒ उप॒ हि श्रय॑न्ताम् । ते गृ॒हासो॑ घृत॒श्चुतो॑ भवन्तु वि॒श्वाहा॑स्मै शर॒णाः स॒न्त्वत्र॑ ॥

ucchváñcamānā pṛthivī su tíṣṭhatu sahásraṃ míta úpa hí śráyantām | te gṛhā́so ghṛta-ścúto bhavantu viśvā́hāsmai śaráṇāḥ sántv átra ||

Let the Earth, rising upward in her power, stand firm and well-established. Let a thousand measured supports draw near and lean to him. Let these dwellings become streams of ghee—nourishing and luminous; may they be for him shelters here at every hour.

उ॒त्ऽश्वञ्च॑माना । पृ॒थि॒वी । सु । ति॒ष्ठ॒तु॒ । स॒हस्र॑म् । मितः॑ । उप॑ । हि । श्रय॑न्ताम् । ते । गृ॒हासः॑ । घृ॒त॒ऽश्चुतः॑ । भ॒व॒न्तु॒ । वि॒श्वाहा॑ । अ॒स्मै॒ । श॒र॒णाः । स॒न्तु॒ । अत्र॑ ॥उत्श्वञ्चमाना । पृथिवी । सु । तिष्ठतु । सहस्रम् । मितः । उप । हि । श्रयन्ताम् । ते । गृहासः । घृतश्चुतः । भवन्तु । विश्वाहा । अस्मै । शरणाः । सन्तु । अत्र ॥ut-śvañcamānā | pṛthivī | su | tiṣṭhatu | sahasram | mitaḥ | upa | hi | śrayantām | te | gṛhāsaḥ | ghṛta-ścutaḥ | bhavantu | viśvāhā | asmai | śaraṇāḥ | santu | atra

उच्छ्वञ्चमानाrising up, swelling/expanding
उच्छ्वञ्चमाना:
कर्तृ (पृथिव्याः क्रिया-विशेषणम्)
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootउद्-श्वञ्च् (धातु) / श्वञ्च्
पृथिवीthe Earth
पृथिवी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
सुwell, firmly
सु:
(क्रिया-विशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootसु (उपसर्ग/निपात)
तिष्ठतुlet (her) stand / remain
तिष्ठतु:
(विधेय-क्रिया; कर्ता = पृथिवी)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
कर्म (परिमाण/अवधि-रूपेण)
TypeNumeral/Noun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
मितःmeasured
मितः:
(विशेषणम्)
TypeParticiple (adjectival)
Rootमा (धातु) → मित (कृदन्त; भूतकृदन्त)
उपnear, towards
उप:
(क्रिया-विशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
हिindeed, for
हि:
(सम्बोधन/हेतु-निपातः)
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
श्रयन्ताम्let them resort/lean (to), take refuge
श्रयन्ताम्:
(विधेय-क्रिया; कर्ता = ते [गृहासः])
TypeVerb
Rootश्रि (धातु)
तेthose, they
ते:
कर्तृ (श्रयन्ताम्/भवन्तु इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गृहासःhouses, dwellings
गृहासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
घृतश्चुतःghee-dripping, flowing with ghee
घृतश्चुतः:
(विशेषणम्)
TypeAdjective (compound)
Rootघृत (प्रातिपदिक) + श्चुत (कृदन्त; √च्युत्/च्यु ‘to drip, flow’)
भवन्तुlet them be / become
भवन्तु:
(विधेय-क्रिया; कर्ता = गृहासः)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
विश्वाहाall days, every day
विश्वाहा:
अधिकरण (काल-अधिकरणम्)
TypeIndeclinable (adverbial compound)
Rootविश्व + अहन् (प्रातिपदिक) → अव्ययीभावः
अस्मैfor him (to this one)
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअयम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शरणाःshelters, refuges
शरणाः:
कर्तृ/प्रथमा-सम्बन्धः (सन्तु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
सन्तुlet there be
सन्तु:
(विधेय-क्रिया; कर्ता = शरणाः)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
अत्रhere
अत्र:
अधिकरण (देश-अधिकरणम्)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)