Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.177

Devata: Pataṅga / Solar-bird (mystic Sun); associated with Asura (sovereign) and the Marīcīs (rays)

पतंगमक्तमसुरस्य मायया हृदा पश्यन्ति मनसा विपश्चितः । समुद्रे अन्तः कवयो वि चक्षते मरीचीनां पदमिच्छन्ति वेधसः ॥

प॒तं॒गम॒क्तमसु॑रस्य मा॒यया॑ हृ॒दा प॑श्यन्ति॒ मन॑सा विप॒श्चित॑: । स॒मु॒द्रे अ॒न्तः क॒वयो॒ वि च॑क्षते॒ मरी॑चीनां प॒दमि॑च्छन्ति वे॒धस॑: ॥

pataṅgám aktám ásurasya māyáyā hṛdā́ paśyanti mánasā vipaścítaḥ | samudré antáḥ kaváyo ví cakṣate marī́cīnāṃ padám ícchanti vedhásaḥ ||

The illumined seers behold with heart and mind the Winged One, anointed by the Asura’s power of shaping. Within the ocean of consciousness the poets discern; the knowers seek the station of the Rays (the home of illuminations).

प॒त॒ङ्गम् । अ॒क्तम् । असु॑रस्य । मा॒यया॑ । हृ॒दा । प॒श्य॒न्ति॒ । मन॑सा । वि॒पः॒ऽचितः॑ । स॒मु॒द्रे । अ॒न्तरिति॑ । क॒वयः॑ । वि । च॒क्ष॒ते॒ । मरी॑चीनाम् प॒दम् इ॑च्छन्ति वे॒धसः॑ ॥पतङ्गम् । अक्तम् । असुरस्य । मायया । हृदा । पश्यन्ति । मनसा । विपःचितः । समुद्रे । अन्तरिति । कवयः । वि । चक्षते । मरीचीनाम् पदम् इच्छन्ति वेधसः ॥pataṅgam | aktam | asurasya | māyayā | hṛdā | paśyanti | manasā | vipaḥ-citaḥ | samudre | antariti | kavayaḥ | vi | cakṣate | marīcīnām padam icchanti vedhasaḥ

पतङ्गम्the Patanga (sun/bird), the flying one
पतङ्गम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपतङ्ग (प्रातिपदिक)
अक्तम्anointed, smeared
अक्तम्:
कर्म
TypeAdjective (past participle)
Rootअञ्ज् (धातु) → अक्त (कृदन्त)
असुरस्यof the Asura (lord)
असुरस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
माययाby (his) māyā, wondrous power
मायया:
करण
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
हृदाwith the heart
हृदा:
करण
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
पश्यन्तिthey see
पश्यन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
मनसाwith the mind
मनसा:
करण
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
विपश्चितःthe discerning ones, seers
विपश्चितः:
कर्ता
TypeNoun/Adjective
Rootवि-पश्चित् (प्रातिपदिक)
समुद्रेin the ocean
समुद्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
अन्तःwithin, inside
अन्तः:
अधिकरण (अन्तर्भाव-स्थान)
TypeIndeclinable (adverbial)
Rootअन्तर् (प्रातिपदिक/अव्ययभाव)
कवयःthe poets/seers
कवयः:
कर्ता
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
विapart, distinctly
वि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/निपात)
चक्षतेthey behold, perceive
चक्षते:
क्रिया
TypeVerb
Rootचक्ष् (धातु)
मरीचीनाम्of the rays (of light)
मरीचीनाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootमरीचि (प्रातिपदिक)
पदम्the track/footstep; station
पदम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
इच्छन्तिthey desire/seek
इच्छन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
वेधसःthe wise/ordainers (inspired sages)
वेधसः:
कर्ता
TypeNoun
Rootवेधस् (प्रातिपदिक)