Mantra 2
Sukta 10.175
Rishi: Same sukta context (10.175).
Devata: Grāvāṇaḥ / usrāḥ (bright pressing powers).
Chandas: Likely Gāyatrī (verify per edition).
Samhita Patha (Devanagari)
ग्रावाणो अप दुच्छुनामप सेधत दुर्मतिम् । उस्राः कर्तन भेषजम् ॥
Samhita Patha (IAST)
ग्रावा॑णो॒ अप॑ दु॒च्छुना॒मप॑ सेधत दुर्म॒तिम् । उ॒स्राः क॑र्तन भेष॒जम् ॥
Transliteration
grāvāṇo ápa ducchúnām ápa sedhata durmatím | usrā́ḥ kartana bheṣajám ||
Translation
O pressing-stones, drive away the evil-omened forces; drive away the crooked thought. O shining ones, carve out the healing—release the remedy from within the pressed essence.
Padapatha (Word Analysis)
ग्रावा॑णः । अप॑ । दु॒च्छुना॑म् । अप॑ । से॒ध॒त॒ । दुः॒ऽम॒तिम् । उ॒स्राः । क॒र्त॒न॒ । भे॒ष॒जम् ॥ग्रावाणः । अप । दुच्छुनाम् । अप । सेधत । दुःमतिम् । उस्राः । कर्तन । भेषजम् ॥grāvāṇaḥ | apa | ducchunām | apa | sedhata | duḥ-matim | usrāḥ | kartana | bheṣajam
Word by Word
ग्रावा॑णःthe pressing-stones
ग्रावा॑णः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootग्रावन् (प्रातिपदिक) < PIE *gʷerh₂-?; Vedic ‘pressing-stone’
अपaway
अप:
—
TypeIndeclinable
Rootअप (निपात/उपसर्ग)
दुच्छुना॑म्harms, injuries
दुच्छुना॑म्:
कर्म
TypeNoun
Rootदुच्छुना (प्रातिपदिक) = दु- + छुना/शुना (harm, hurt)
अपaway
अप:
—
TypeIndeclinable
Rootअप (निपात/उपसर्ग)
सेधतward off!, repel!
सेधत:
क्रिया
TypeVerb
Root√सिध्/सेध् (to ward off, repel, prevent)
दुर्म॒तिम्evil intent / bad thought
दुर्म॒तिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदुर्मति (प्रातिपदिक) = दुर्- + मति
उ॒स्राःthe bright ones / the cows
उ॒स्राः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउसर्/उस्र (प्रातिपदिक) ‘ruddy/bright; (also) cows’
क॑र्तनthey cut/make (forth)
क॑र्तन:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृत् (to cut, make) → Vedic injunctive/aorist usage ‘kartan’
भेष॒जम्a remedy, medicine
भेष॒जम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभेषज (प्रातिपदिक)