Mantra 1
Sukta 10.156
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
अग्निं हिन्वन्तु नो धियः सप्तिमाशुमिवाजिषु । तेन जेष्म धनंधनम् ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒ग्निं हि॑न्वन्तु नो॒ धिय॒: सप्ति॑मा॒शुमि॑वा॒जिषु॑ । तेन॑ जेष्म॒ धनं॑धनम् ॥
Transliteration
agním hinvantu no dhíyaḥ saptím āśúm-ivā́jiṣu | téna jeṣma dhánam-dhanam ||
Translation
May our inspired thoughts drive forward Agni, like a swift steed in the contests; by that force may we win wealth upon wealth—plenitudes of being and power.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒ग्निम् । हि॒न्व॒न्तु॒ । नः॒ । धियः॑ । सप्ति॑म् । आ॒शुम्ऽइ॑व । आ॒जिषु॑ । तेन॑ । जे॒ष्म॒ । धन॑म्ऽधनम् ॥अग्निम् । हिन्वन्तु । नः । धियः । सप्तिम् । आशुम्इव । आजिषु । तेन । जेष्म । धनम्धनम् ॥agnim | hinvantu | naḥ | dhiyaḥ | saptim | āśum-iva | ājiṣu | tena | jeṣma | dhanam-dhanam
Word by Word
अग्निम्Agni (as object)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
हिन्वन्तुlet (them) impel/urge
हिन्वन्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootहिन्व् (धातु; प्रेरणे/चोदने)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धियःthoughts, prayers, insights
धियः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधि- (प्रातिपदिक; ‘धिया’)
सप्तिम्a steed, horse
सप्तिम्:
कर्म (उपमान-आश्रयः) / कर्म
TypeNoun
Rootसप्ति- (प्रातिपदिक)
आशुम्swift
आशुम्:
(कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootआशु- (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (उपमा-अव्यय)
आजिषुin contests, in races/battles
आजिषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootआजि- (प्रातिपदिक)
तेनby that, with that
तेन:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जेष्मmay we win
जेष्म:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु; जयने)
धनम्wealth
धनम्:
कर्म
TypeNoun
Rootधन- (प्रातिपदिक)
धनम्wealth (again: abundant wealth)
धनम्:
कर्म
TypeNoun
Rootधन- (प्रातिपदिक)