Previous Mantra

Mantra 5

Sukta 10.155

Devata: Agni (explicit) with divine host (deveṣu); protective affirmation

परीमे गामनेषत पर्यग्निमहृषत । देवेष्वक्रत श्रवः क इमाँ आ दधर्षति ॥

परी॒मे गाम॑नेषत॒ पर्य॒ग्निम॑हृषत । दे॒वेष्व॑क्रत॒ श्रव॒: क इ॒माँ आ द॑धर्षति ॥

parī́me gā́m aneṣata páry agním ahṛṣata | devéṣv akrata śrávaḥ ká imā́m̐ ā dadharṣati ||

These have encompassed and led the Light (the inner Cow); they have encompassed and made glad the Fire. Among the gods they have fashioned the hearing-fame of the soul—who can now assail these?

परि॑ । इ॒मे । गाम् । अ॒ने॒ष॒त॒ । परि॑ । अ॒ग्निम् । अ॒हृ॒ष॒त॒ । दे॒वेषु । अ॒क्र॒त॒ । श्रवः॑ । कः । इ॒मान् । आ । द॒ध॒र्ष॒ति॒ ॥परि । इमे । गाम् । अनेषत । परि । अग्निम् । अहृषत । देवेषु । अक्रत । श्रवः । कः । इमान् । आ । दधर्षति ॥pari | ime | gām | aneṣata | pari | agnim | ahṛṣata | deveṣu | akrata | śravaḥ | kaḥ | imān | ā | dadharṣati

परीमेaround; these (men/ones)
परीमे:
अधिकरण/सम्बन्ध (परि = ‘चारों ओर/संबंध में’); इमे = कर्ता (आगे के क्रियापदों का) अथवा विषय-निर्देशक
TypeIndeclinable + Pronoun
Rootपरि + इमे (इदम्-प्रातिपदिक) अथवा परि + इमे (ए/इ-प्रातिपदिक ‘ये’)
गाम्the cow
गाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अनेषतdrove/impelled (her)
अनेषत:
क्रिया (कर्म = गाम्)
TypeVerb
Rootइष् (इच्छा/प्रेरण) / नेष्? (वेदिक रूप: अ-नेषत)
परिaround
परि:
अधिकरण/दिशा-सूचक
TypeIndeclinable
Rootपरि
अग्निम्Agni (fire)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अहृषतrejoiced
अहृषत:
क्रिया (कर्ता = इमे)
TypeVerb
Rootहृष् (हर्ष/उत्साह)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अक्रतthey made/produced
अक्रत:
क्रिया (कर्ता = इमे)
TypeVerb
Rootकृ (करण)
श्रवःfame, renown
श्रवः:
कर्म (अक्रत के साथ) / परिणाम
TypeNoun
Rootश्रवस् (प्रातिपदिक)
कःwho?
कः:
कर्ता (प्रश्न)
TypePronoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
इमान्these (men/ones)
इमान्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
towards, unto
:
दिशा/सम्प्राप्ति-सूचक
TypeIndeclinable
Root
दधर्षतिdares to assail/overpower
दधर्षति:
क्रिया (कर्ता = कः; कर्म = इमान्)
TypeVerb
Rootधृष् (धर्ष/अतिक्रम/साहस) + द (पुनरुक्त/वेदिक तीव्रता) → दधर्ष