Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.155

Devata: Apotropaic expulsion (addressed to Arāyi/privation); auxiliary power Śirimbiṭha invoked

अरायि काणे विकटे गिरिं गच्छ सदान्वे । शिरिम्बिठस्य सत्वभिस्तेभिष्ट्वा चातयामसि ॥

अरा॑यि॒ काणे॒ विक॑टे गि॒रिं ग॑च्छ सदान्वे । शि॒रिम्बि॑ठस्य॒ सत्व॑भि॒स्तेभि॑ष्ट्वा चातयामसि ॥

arā́yi kā́ṇe víkaṭe giríṃ gáccha sadānve | śirímbiṭhasya sátvabhis tébhiṣ ṭvā cātayāmasi ||

O hostile want, blind and misshapen, go to the mountain, O ever-haunting one; by the driving powers of Śirimbiṭha, with those we smite thee away from us.

अरा॑यि । काणे॑ । विऽक॑टे । गि॒रिम् । ग॒च्छ॒ । स॒दा॒न्वे॒ । शि॒रिम्बि॑ठस्य । सत्व॑ऽभिः । तेभिः॑ । त्वा॒ । चा॒त॒या॒म॒सि॒ ॥अरायि । काणे । विकटे । गिरिम् । गच्छ । सदान्वे । शिरिम्बिठस्य । सत्वभिः । तेभिः । त्वा । चातयामसि ॥arāyi | kāṇe | vi-kaṭe | girim | gaccha | sadānve | śirimbiṭhasya | satva-bhiḥ | tebhiḥ | tvā | cātayāmasi

अरा॑यिO enemy / O hostile one
अरा॑यि:
सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ-सम्बन्धी
TypeNoun
Rootअरा॑यि (प्रातिपदिक; ‘अरायि’ = शत्रु/दुष्ट) < अरि/अराति-समूह
काणे॒O one-eyed (wretch)
काणे॒:
सम्बोधन
TypeAdjective (used substantively) / Noun
Rootकाण (प्रातिपदिक ‘one-eyed, blind’)
विक॑टेO misshapen one
विक॑टे:
सम्बोधन
TypeAdjective (used substantively)
Rootवि-कट (प्रातिपदिक ‘misshapen, ugly, deformed’)
गि॒रिंto the mountain
गि॒रिं:
कर्म (गमनस्य) / लक्ष्य
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक ‘mountain’)
ग॑च्छgo!
ग॑च्छ:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
सदान्वेO ever-following one / constant companion (epithet)
सदान्वे:
सम्बोधन
TypeAdjective / Noun (epithet)
Rootसदान्व (प्रातिपदिक; ‘सदा-अन्व’ = सदा अनुगामी/सदैव साथ रहने वाला; वेदिक विशेषण) অথবা ‘सदान्वन्’
शि॒रिम्बि॑ठस्य॒of Śirimbhiṭha
शि॒रिम्बि॑ठस्य॒:
सम्बन्ध (genitive) अव्यक्त
TypeNoun (proper name)
Rootशिरिम्बिठ (प्रातिपदिक; दैत्य/राक्षस-नाम)
सत्व॑भिःwith (his) powers/forces
सत्व॑भिः:
करण (means/instrument) / सहकारक
TypeNoun
Rootसत्व (प्रातिपदिक ‘strength, power; strong beings/forces’)
तेभिःwith those
तेभिः:
करण/सह (referring back to ‘सत्वभिः’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (चातयामसि)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
चातयामसिwe drive (you) away / we chase you off
चातयामसि:
क्रिया
TypeVerb
Rootचातय् (धातु; causative/denominative sense ‘to drive away, to chase off, to make fall/vanish’) < √चत्/चद् (वेदिक)