Previous Mantra

Mantra 6

Sukta 10.146

Devata: Araṇyānī

आञ्जनगन्धिं सुरभिं बह्वन्नामकृषीवलाम् । प्राहं मृगाणां मातरमरण्यानिमशंसिषम् ॥

आञ्ज॑नगन्धिं सुर॒भिं ब॑ह्व॒न्नामकृ॑षीवलाम् । प्राहं मृ॒गाणां॑ मा॒तर॑मरण्या॒निम॑शंसिषम् ॥

ā́ñjana-gándhiṃ surabhíṃ bahv-annā́m akṛ́ṣi-valām | práhám mṛgā́ṇāṃ mātáram araṇyā́nim aśaṃsiṣam ||

Fragrant with ointment, richly scented, abundant in nourishment, untamed by plough—Araṇyānī, mother of the wild creatures: her I have proclaimed in front, in praise.

आञ्ज॑नऽगन्धिम् । सु॒र॒भिम् । ब॒हु॒ऽअ॒न्नाम् । अकृ॑षिऽवलाम् । प्र । अ॒हम् । मृ॒गाणा॑म् । मा॒तर॑म् । अ॒र॒ण्या॒निम् । अ॒शं॒सि॒ष॒म् ॥आञ्जनगन्धिम् । सुरभिम् । बहुअन्नाम् । अकृषिवलाम् । प्र । अहम् । मृगाणाम् । मातरम् । अरण्यानिम् । अशंसिषम् ॥āñjana-gandhim | surabhim | bahu-annām | akṛṣi-valām | pra | aham | mṛgāṇām | mātaram | araṇyānim | aśaṃsiṣam

आञ्जनगन्धिम्having the scent of unguent/collyrium
आञ्जनगन्धिम्:
कर्म (विशेष्य: अरण्यानिम्) विशेषण
TypeAdjective
Rootआञ्जन-गन्धि (प्रातिपदिक; आञ्जन ‘collyrium/unguent’ + गन्धि ‘fragrant, having smell’)
सुरभिम्fragrant
सुरभिम्:
कर्म (विशेष्य: अरण्यानिम्) विशेषण
TypeAdjective
Rootसुरभि (प्रातिपदिक)
बह्वन्नाम्having much food/abundant in food
बह्वन्नाम्:
कर्म (विशेष्य: अरण्यानिम्) विशेषण
TypeAdjective
Rootबहु-अन्न (प्रातिपदिक; बहु ‘much’ + अन्न ‘food’)
अकृषीवलाम्without cultivators; uncultivated
अकृषीवलाम्:
कर्म (विशेष्य: अरण्यानिम्) विशेषण
TypeAdjective
Rootअ-कृषीवल (प्रातिपदिक; कृषीवल ‘ploughman, cultivator’ with privative अ-)
प्रforth; openly
प्र:
क्रियाविशेषण (शंसिषम्)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मृगाणाम्of the wild animals
मृगाणाम्:
सम्बन्ध (मातरम्)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
मातरम्mother
मातरम्:
कर्म (शंसिषम्)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
अरण्यानिम्Araṇyānī, the Forest(-goddess)
अरण्यानिम्:
कर्म (शंसिषम्) (मातरम् इति अपि तस्या एव)
TypeNoun (proper/common)
Rootअरण्यानी (प्रातिपदिक; वनदेवी)
अशंसिषम्I praised; I lauded
अशंसिषम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√शंस् (स्तुति/प्रशंसा) + सि-आओरिस्ट (Vedic)