Mantra 13
Sukta 10.14
Rishi: As RV 10.14; specific attribution uncertain without Anukramaṇī citation
Devata: Yama (primary); Agni as dūta (instrumental power)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यमाय सोमं सुनुत यमाय जुहुता हविः । यमं ह यज्ञो गच्छत्यग्निदूतो अरंकृतः ॥
Samhita Patha (IAST)
य॒माय॒ सोमं॑ सुनुत य॒माय॑ जुहुता ह॒विः । य॒मं ह॑ य॒ज्ञो ग॑च्छत्य॒ग्निदू॑तो॒ अरं॑कृतः ॥
Transliteration
yamā́ya sómaṃ sunuta yamā́ya juhutā havíḥ | yamáṃ ha yajñó gacchaty agnídūto áraṃkṛtaḥ ||
Translation
Press the Soma for Yama; offer the oblation for Yama. For the sacrifice indeed goes to Yama, with Agni as its messenger, rightly prepared and made effective.
Padapatha (Word Analysis)
य॒माय॑ । सोम॑म् । सु॒नु॒त॒ । य॒माय॑ । जु॒हु॒त॒ । ह॒विः । य॒मम् । ह॒ । य॒ज्ञः । ग॒च्छ॒ति॒ । अ॒ग्निऽदू॑तः । अर॑म्ऽकृतः ॥यमाय । सोमम् । सुनुत । यमाय । जुहुत । हविः । यमम् । ह । यज्ञः । गच्छति । अग्निदूतः । अरम्कृतः ॥yamāya | somam | sunuta | yamāya | juhuta | haviḥ | yamam | ha | yajñaḥ | gacchat i | agni-dūtaḥ | aram-kṛtaḥ
Word by Word
य॒माय॑to Yama
य॒माय॑:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
सोमम्Soma (juice/oblation)
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
सुनुतpress/prepare (you all)
सुनुत:
(आज्ञा) कर्तृ-प्रेरण
TypeVerb
Root√सु (सुव्) ‘to press/prepare (Soma)’
य॒माय॑to Yama
य॒माय॑:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
जुहुताoffer (you all)
जुहुता:
(आज्ञा) कर्तृ-प्रेरण
TypeVerb
Root√हु ‘to sacrifice/offer’
ह॒विःoblation
ह॒विः:
कर्म
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
य॒मम्Yama
य॒मम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
हindeed
ह:
—
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
य॒ज्ञःthe sacrifice/ritual
य॒ज्ञः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
गच्छतिgoes/reaches
गच्छति:
—
TypeVerb
Root√गम् ‘to go’
अ॒ग्निदू॑तःhaving Agni as messenger
अ॒ग्निदू॑तः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootअग्नि-दूत (समास; प्रातिपदिक)
अरम्properly, duly
अरम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअरम् (अव्यय)
कृतःmade, prepared
कृतः:
कर्तृ-विशेषण (यज्ञस्य)
TypeParticiple
Root√कृ ‘to make/do’ (कृदन्त)