Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.136

Devata: Keśin / Muni (the inspired ascetic power)

केश्यग्निं केशी विषं केशी बिभर्ति रोदसी । केशी विश्वं स्वर्दृशे केशीदं ज्योतिरुच्यते ॥

के॒श्य१॒॑ग्निं के॒शी वि॒षं के॒शी बि॑भर्ति॒ रोद॑सी । के॒शी विश्वं॒ स्व॑र्दृ॒शे के॒शीदं ज्योति॑रुच्यते ॥

keśy àgníṃ keśī́ víṣaṃ keśī́ bibharti ródasī | keśī́ víśvaṃ svàr-dṛśe keśī́daṃ jyótir ucyate ||

The Long-haired one bears the Fire; the Long-haired one bears the poison; the Long-haired one upholds Heaven and Earth. The Long-haired one sees the whole luminous world; this Long-haired one is called Light itself.

के॒शी । अ॒ग्निम् । के॒शी । वि॒षम् । के॒शी । बि॒भ॒र्ति॒ । रोद॑सी॒ इति॑ । के॒शी । विश्व॑म् । स्वः॑ । दृ॒शे । के॒शी । इ॒दम् । ज्योतिः॑ । उ॒च्य॒ते॒ ॥केशी । अग्निम् । केशी । विषम् । केशी । बिभर्ति । रोदसी इति । केशी । विश्वम् । स्वः । दृशे । केशी । इदम् । ज्योतिः । उच्यते ॥keśī | agnim | keśī | viṣam | keśī | bibharti | rodasī iti | keśī | viśvam | svaḥ | dṛśe | keśī | idam | jyotiḥ | ucyate

केशीthe long-haired one (ascetic)
केशी:
कर्तृ
TypeNoun (agent/possessor)
Rootकेशिन् (प्रातिपदिक; केश ‘hair’ + इन्)
अग्निम्Agni (fire)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
केशीthe long-haired one
केशी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकेशिन्
विषम्poison
विषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootविष (प्रातिपदिक)
केशीthe long-haired one
केशी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकेशिन्
बिभर्तिbears, carries
बिभर्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
कर्म
TypeNoun (dual collective)
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावा-पृथिवी ‘heaven-and-earth’)
केशीthe long-haired one
केशी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकेशिन्
विश्वम्all, the whole (universe)
विश्वम्:
कर्म
TypeAdjective used substantively
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
स्वःheaven, solar light
स्वः:
कर्म
TypeNoun
Rootस्वर्/स्वः (प्रातिपदिक; ‘sunlight/heaven’)
दृशेto see; for seeing
दृशे:
सम्प्रदान (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerbal noun (purpose)
Root√दृश् (दर्शने) → दृष्/दृश्; ‘दृश्’ (infinitival/dative form)
केशीthe long-haired one
केशी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकेशिन्
इदम्this
इदम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ज्योतिःlight, radiance
ज्योतिः:
कर्तृ (उच्यते इति)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
उच्यतेis called, is said
उच्यते:
क्रिया
TypeVerb (passive)
Root√वच् (वचने) → उच्यते (कर्मणि)