Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.134

Devata: Indra (with implicit Devī Janitrī as generative power)

उभे यदिन्द्र रोदसी आपप्राथोषा इव । महान्तं त्वा महीनां सम्राजं चर्षणीनां देवी जनित्र्यजीजनद्भद्रा जनित्र्यजीजनत् ॥

उ॒भे यदि॑न्द्र॒ रोद॑सी आप॒प्राथो॒षा इ॑व । म॒हान्तं॑ त्वा म॒हीनां॑ स॒म्राजं॑ चर्षणी॒नां दे॒वी जनि॑त्र्यजीजनद्भ॒द्रा जनि॑त्र्यजीजनत् ॥

ubhé yád indra ródasī āpaprā́thoṣā́ iva | mahā́ntaṃ tvā mahī́nāṃ samrā́jaṃ carṣaṇīnā́ṃ devī́ janitrī́ ajījanad bhadrā́ janitrī́ ajījanat ||

When, O Indra, thou didst widen out both Heaven and Earth as Dawn spreads, then the divine Mother brought thee forth—great, a universal king of the mighty spaces, a sovereign of the peoples; the auspicious Mother brought thee forth.

उ॒भे इति॑ । यत् । इ॒न्द्र॒ । रोद॑सी॒ इति॑ । आ॒ऽप॒प्राथ॑ । उ॒षाःऽइ॑व । म॒हान्त॑म् । त्वा॒ । म॒हीना॑म् । स॒म्ऽराज॑म् । च॒र्ष॒णी॒नाम् । दे॒वी । जनि॑त्री । अ॒जी॒ज॒न॒त् । भ॒द्रा । जनि॑त्री । अ॒जी॒ज॒न॒त् ॥उभे इति । यत् । इन्द्र । रोदसी इति । आपप्राथ । उषाःइव । महान्तम् । त्वा । महीनाम् । सम्राजम् । चर्षणीनाम् । देवी । जनित्री । अजीजनत् । भद्रा । जनित्री । अजीजनत् ॥ubhe iti | yat | indra | rodasī | iti | āpaprātha | uṣāḥ-iva | mahāntam | tvā | mahīnām | sam-rājam | carṣaṇīnām | devī | janitrī | ajījanat | bhadrā | janitrī | ajījanat

उभेboth (two)
उभे:
कर्म (आप॒प्राथः इत्यस्य)
TypePronoun/Adjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यदिif/when
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि (निपात)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
कर्म (आप॒प्राथः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootरोदसी (प्रातिपदिक; द्वन्द्व-युगलार्थ)
forth, towards
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
आपप्राथःyou have expanded/spread
आपप्राथः:
कर्तृ (त्वम् = इन्द्र)
TypeVerb
Root√प्राथ्/प्रथ् (विस्तारे) + आ
उषाःDawn
उषाः:
उपमान (इव सह)
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
महान्तम्great
महान्तम्:
कर्म (अजीजनत् इत्यस्य; त्वा विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (अजीजनत् इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
महीनाम्of the great ones / of the mighty (fem.)
महीनाम्:
सम्बन्ध (सम्राजम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
सम्राजम्sovereign king
सम्राजम्:
कर्म (अजीजनत् इत्यस्य; त्वा विशेषणम्)
TypeNoun
Rootसम्राज् (प्रातिपदिक)
चर्षणीनाम्of the peoples/tribes
चर्षणीनाम्:
सम्बन्ध (सम्राजम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootचर्षणि (प्रातिपदिक)
देवीthe goddess
देवी:
कर्तृ (अजीजनत् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक; देव-स्त्री)
जनित्रीthe begetter/mother
जनित्री:
कर्तृ (अजीजनत् इत्यस्य; देवी इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun
Rootजनित्री (प्रातिपदिक; √जन् से कर्तृवाचक)
अजीजनत्gave birth to / generated
अजीजनत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√जन् (जनने) [caus. √जनय्]
भद्राauspicious, gracious
भद्रा:
कर्तृ (द्वितीय-अजीजनत् इत्यस्य; जनित्री इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
जनित्रीthe begetter/mother
जनित्री:
कर्तृ (अजीजनत् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootजनित्री (प्रातिपदिक; √जन् से कर्तृवाचक)
अजीजनत्gave birth to / generated
अजीजनत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√जन् (जनने) [caus. √जनय्]