Previous Mantra

Mantra 7

Sukta 10.109

Rishi: Unknown/unspecified in input (traditional Anukramaṇī assigns RV 10.109 to a specific seer; not provided here)
Devata: Viṣṇu (Uru-gāya) as the Vast Strider; allied with the gods in purification
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.109)

पुनर्दाय ब्रह्मजायां कृत्वी देवैर्निकिल्बिषम् । ऊर्जं पृथिव्या भक्त्वायोरुगायमुपासते ॥

पु॒न॒र्दाय॑ ब्रह्मजा॒यां कृ॒त्वी दे॒वैर्नि॑किल्बि॒षम् । ऊर्जं॑ पृथि॒व्या भ॒क्त्वायो॑रुगा॒यमुपा॑सते ॥

punardā́ya brahmajāyā́ṁ kṛtvī́ deváir nikilbiṣám | ū́rjaṁ pṛthivyā́ bhaktvā́yorugāyám upā́sate ||

Having given back again the Brahman’s spouse, they made their faultlessness with the gods. Sharing the earth’s strength and substance, they draw near in worship to the Wide-Stepping One—who gives the vast course of liberation.

पु॒नः॒ऽदाय॑ । ब्र॒ह्म॒ऽजा॒याम् । कृ॒त्वी । दे॒वैः । नि॒ऽकि॒ल्बि॒षम् । ऊर्ज॑म् । पृ॒थि॒व्याः । भ॒क्त्वाय॑ । उ॒रु॒ऽगा॒यम् । उप॑ । आ॒स॒ते॒ ॥पुनःदाय । ब्रह्मजायाम् । कृत्वी । देवैः । निकिल्बिषम् । ऊर्जम् । पृथिव्याः । भक्त्वाय । उरुगायम् । उप । आसते ॥punaḥ-dāya | brahma-jāyām | kṛtvī | devaiḥ | ni-kilbiṣam | ūrjam | pṛthivyāḥ | bhaktvāya | uru-gāyam | upa | āsate

पुनर्दायgive back again / restore
पुनर्दाय:
(मुख्य क्रियापद) — विधेय/आज्ञा
TypeIndeclinable (with verbal form)
Rootपुनर् (अव्यय) + √दा (दाने)
ब्रह्मजायाम्the Brahman’s wife
ब्रह्मजायाम्:
कर्म (पुनर्दाय इत्यस्य)
TypeNoun
Rootब्रह्मजाया (प्रातिपदिकम्: ब्रह्मन् + जाया)
कृत्वाhaving made / having done
कृत्वा:
क्रियाविशेषणम् (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeVerbal (absolutive)
Root√कृ (करणे)
देवैःby/with the gods
देवैः:
करण (सह/द्वारा) — ‘देवैः’
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिकम्)
निकिल्बिषम्(as) a sin/offence; sinfully
निकिल्बिषम्:
कर्म (कृत्वा इत्यस्य)
TypeNoun
Rootनिकिल्बिष (प्रातिपदिकम्; नि- + किल्बिष ‘sin, offence’)
ऊर्जम्strength, nourishment
ऊर्जम्:
कर्म (भक्त्वा इत्यस्य)
TypeNoun
Rootऊर्ज्/ऊर्जा (प्रातिपदिकम्)
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of the earth’
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिकम्)
भक्त्वाhaving shared/partaken (of)
भक्त्वा:
क्रियाविशेषणम् (पूर्वक्रिया) — ‘having partaken/obtained’
TypeVerbal (absolutive)
Root√भज् (विभागे/सेवायाम्)
उरुगायम्the far-famed / widely praised one
उरुगायम्:
कर्म (उपासते इत्यस्य)
TypeAdjective (used substantively)
Rootउरुगाय (प्रातिपदिकम्; उरु ‘wide, great’ + गाय ‘sung/praised’)
उपासतेthey worship / they attend upon
उपासते:
(मुख्य क्रिया) — विधेयम्
TypeVerb
Rootउप-√आस् (सेवायाम्/उपासने)