Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.103

Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable for RV 10.103)

आशुः शिशानो वृषभो न भीमो घनाघनः क्षोभणश्चर्षणीनाम् । संक्रन्दनोऽनिमिष एकवीरः शतं सेना अजयत्साकमिन्द्रः ॥

आ॒शुः शिशा॑नो वृष॒भो न भी॒मो घ॑नाघ॒नः क्षोभ॑णश्चर्षणी॒नाम् । सं॒क्रन्द॑नोऽनिमि॒ष ए॑कवी॒रः श॒तं सेना॑ अजयत्सा॒कमिन्द्र॑: ॥

āśúḥ śiśā́no vṛṣabhó na bhīmó ghanā́ghanaḥ kṣóbhāṇaś carṣaṇīnā́m | saṃkrándano ’nimiṣá ekavī́raḥ śatáṃ sénā ajayatsā́kam índraḥ ||

Swift, self-kindled, like a formidable bull, smiter of the smiters, the awakener of the human fields of action—Indra, the single hero, the unblinking War-Cry, conquered together a hundred hostings. (So may the one-pointed power in us break the massed resistances and win the unified victory.)

आ॒शुः । शिशा॑नः । वृ॒ष॒भः । न । भी॒मः । घ॒ना॒घ॒नः । क्षोभ॑णः । च॒र्ष॒णी॒नाम् । स॒म्ऽक्रन्द॑नः । अ॒नि॒ऽमि॒षः । ए॒क॒ऽवी॒रः । श॒तम् । सेनाः॑ । अ॒ज॒य॒त् । सा॒कम् । इन्द्रः॑ ॥आशुः । शिशानः । वृषभः । न । भीमः । घनाघनः । क्षोभणः । चर्षणीनाम् । सम्क्रन्दनः । अनिमिषः । एकवीरः । शतम् । सेनाः । अजयत् । साकम् । इन्द्रः ॥āśuḥ | śiśānaḥ | vṛṣabhaḥ | na | bhīmaḥ | ghanāghanaḥ | kṣobhaṇaḥ | carṣaṇīnām | sam-krandanaḥ | ani-miṣaḥ | eka-vīraḥ | śatam | senāḥ | ajayat | sākam | indraḥ

आशुःswift
आशुः:
Kartā (विशेषणम्) / कर्तृविशेषण
TypeAdjective
Rootआशु- (प्रातिपदिक)
शिशानःsharpening himself / becoming keen
शिशानः:
Kartā (विशेषणम्) / कर्तृविशेषण
TypeParticiple (Adjectival)
Root√शा (शिश्/शा ‘to sharpen, whet, make keen’) → शिशान (कृदन्त)
वृषभःbull
वृषभः:
Kartā (सम्बोधन/उपमान-आधारः) / कर्तृपद
TypeNoun
Rootवृषभ- (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
भीमःterrible, formidable
भीमः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootभीम- (प्रातिपदिक)
घनाघनःvery compact/solid; smiting heavily
घनाघनः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootघन-घन- (द्विरुक्त/समास-प्रातिपदिक; ‘dense/solid’)
क्षोभणःshaker, agitator
क्षोभणः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootक्षोभण- (प्रातिपदिक; √क्षुभ् ‘to shake, agitate’)
चर्षणीनाम्of the peoples/men
चर्षणीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) / ‘of’
TypeNoun
Rootचर्षणी- (प्रातिपदिक; ‘men, peoples’)
संक्रन्दनःroaring, thundering
संक्रन्दनः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootसं-√क्रन्द् ‘to roar, cry out’ → संक्रन्दन- (प्रातिपदिक/कृदन्त-न)
अनिमिषःunblinking
अनिमिषः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-निमिष- (प्रातिपदिक; ‘unblinking’; निमिष ‘blink’)
एकवीरःsole hero, peerless warrior
एकवीरः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootएक-वीर- (समास-प्रातिपदिक; ‘single hero’)
शतम्a hundred
शतम्:
Karma (परिमाण-विशेषण) / object-quantifier
TypeNumeral (Adjective)
Rootशत- (प्रातिपदिक)
सेनाःarmies
सेनाः:
Karma
TypeNoun
Rootसेना- (प्रातिपदिक)
अजयत्conquered
अजयत्:
— (क्रिया)
TypeVerb
Root√जि ‘to conquer’ (अजि/जयति)
साकम्together, in one stroke
साकम्:
Adhikaraṇa (सहभाव/संगतिः) / associative
TypeIndeclinable
Rootसाकम् (अव्यय)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun (Proper)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)