Mantra 5
Sukta 1.78
Rishi: Rahūgaṇa lineage (as stated)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
अवोचाम रहूगणा अग्नये मधुमद्वचः । द्युम्नैरभि प्र णोनुमः ॥
Samhita Patha (IAST)
अवो॑चाम॒ रहू॑गणा अ॒ग्नये॒ मधु॑म॒द्वच॑: । द्यु॒म्नैर॒भि प्र णो॑नुमः ॥
Transliteration
ávocāma rahū́gaṇā agnáye mádhumad vácaḥ | dyumnáir abhí prá ṇónumaḥ ||
Translation
We, the Rahūgaṇas, have spoken to Agni a honeyed word—speech that carries delight and truth; with luminous powers we urge him forward within us.
Padapatha (Word Analysis)
अवो॑चाम । रहू॑गणाः । अ॒ग्नये॑ । मधु॑ऽमत् । वचः॑ । द्यु॒म्नैः । अ॒भि । प्र । नो॒नु॒मः॒ ॥अवोचाम । रहूगणाः । अग्नये । मधुमत् । वचः । द्युम्नैः । अभि । प्र । नोनुमः ॥avocāma | rahūgaṇāḥ | agnaye | madhu-mat | vacaḥ | dyumnaiḥ | abhi | pra | nonumaḥ
Word by Word
अवोचामwe spoke / we have uttered
अवोचाम:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootवच् (√vac)
रहूगणाःthe Rahūgaṇas (a clan/seers)
रहूगणाः:
सम्बोधन/कर्तृ-सम्बन्ध (वक्ता-समूहः)
TypeNoun
Rootरहूगण (प्रातिपदिक)
अग्नयेto Agni
अग्नये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
मधुमत्honeyed, sweet
मधुमत्:
कर्म (वचः-रूपेण)
TypeAdjective
Rootमधुमत् (प्रातिपदिक; मधु + मतुप्)
वचःspeech, utterance
वचः:
कर्म
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
द्यु॒म्नैःwith splendors / with glorious powers
द्यु॒म्नैः:
करण
TypeNoun
Rootद्यु॒म्न (प्रातिपदिक)
अभिtowards, upon
अभि:
(क्रिया-विशेषकः) —
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
प्रforth, forward
प्र:
(क्रिया-विशेषकः) —
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (अस्माकम्)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नोनुमःwe urge on / we impel
नोनुमः:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootनु (√nu, ‘to push/urge on’, with reduplication)