Mantra 1
Sukta 1.74
Rishi: Gopavana Ātreya (traditional for RV 1.74)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (probable; short 3-pāda structure typical of gāyatrī in this hymn style)
Samhita Patha (Devanagari)
उपप्रयन्तो अध्वरं मन्त्रं वोचेमाग्नये । आरे अस्मे च शृण्वते ॥
Samhita Patha (IAST)
उ॒प॒प्र॒यन्तो॑ अध्व॒रं मन्त्रं॑ वोचेमा॒ग्नये॑ । आ॒रे अ॒स्मे च॑ शृण्व॒ते ॥
Transliteration
upa-prayánto adhvaráṃ mántraṃ vocemā́gnáye | āré asmè ca śṛṇvaté ||
Translation
As we advance toward the inner sacrifice, we would speak the mantra to Agni—may he hear us from afar and also here within (close at hand).
Padapatha (Word Analysis)
उ॒प॒ऽप्र॒यन्तः॑ । अ॒ध्व॒रम् । मन्त्र॑म् । वो॒चे॒म॒ । अ॒ग्नये॑ । आ॒रे । अ॒स्मे इति॑ । च॒ । शृ॒ण्व॒ते ॥उपप्रयन्तः । अध्वरम् । मन्त्रम् । वोचेम । अग्नये । आरे । अस्मे इति । च । शृण्वते ॥upa-prayantaḥ | adhvaram | mantram | vocema | agnaye | āre | asme iti | ca | śṛṇvate
Word by Word
उपnear, towards (prefix: ‘up/near’)
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
प्रयन्तःapproaching, going forward
प्रयन्तः:
Kartā
TypeVerb (participial)
Rootया (धातु) + प्र (उपसर्ग)
अध्वरम्the sacrifice, ritual
अध्वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
मन्त्रम्hymn, sacred formula
मन्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
वःyour, of you
वः:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वोचेमmay we speak / let us utter
वोचेम:
Kriyā
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
अग्नयेto Agni
अग्नये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
आरेfar away, away
आरे:
—
TypeIndeclinable
Rootआरे (निपात/अव्यय)
अस्मेin us / for us
अस्मे:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
शृण्वतेto (him) who listens / to the hearer
शृण्वते:
Sampradāna
TypeVerb (participial)
Rootश्रु (धातु)