HomeRig VedaMandala 1Sukta 72Mantra 10
Previous Mantra

Mantra 10

Sukta 1.72

Rishi: Madhucchandā Vaiśvāmitra (traditional for RV 1.72)
Devata: Agni (with cosmogenic action of the immortals)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अधि श्रियं नि दधुश्चारुमस्मिन्दिवो यदक्षी अमृता अकृण्वन् । अध क्षरन्ति सिन्धवो न सृष्टाः प्र नीचीरग्ने अरुषीरजानन् ॥

अधि॒ श्रियं॒ नि द॑धु॒श्चारु॑मस्मिन्दि॒वो यद॒क्षी अ॒मृता॒ अकृ॑ण्वन् । अध॑ क्षरन्ति॒ सिन्ध॑वो॒ न सृ॒ष्टाः प्र नीची॑रग्ने॒ अरु॑षीरजानन् ॥

ádhi śríyaṃ ní dadhúś cā́rum asmín divó yád akṣī́ amṛ́tā akṛṇvan | ádha kṣáranti síndhavo ná sṛṣṭā́ḥ prá nī́cīr agne áruṣīr ajānan ||

They set the lovely splendour firmly in this being when the immortals made the two eyes of Heaven. Then the rivers flow as if released—O Agni—downward the ruddy currents came into knowledge.

अधि॑ । श्रिय॑म् । नि । द॒धुः॒ । चारु॑म् । अ॒स्मि॒न् । दि॒वः । यत् । अ॒क्षी इति॑ । अ॒मृताः॑ । अकृ॑ण्वन् । अध॑ । क्ष॒र॒न्ति॒ । सिन्ध॑वः । न । सृ॒ष्टाः । प्र । नीचीः॑ । अ॒ग्ने॒ । अरु॑षीः । अ॒जा॒न॒न् ॥अधि । श्रियम् । नि । दधुः । चारुम् । अस्मिन् । दिवः । यत् । अक्षी इति । अमृताः । अकृण्वन् । अध । क्षरन्ति । सिन्धवः । न । सृष्टाः । प्र । नीचीः । अग्ने । अरुषीः । अजानन् ॥adhi | śriyam | ni | dadhuḥ | cārum | asmin | divaḥ | yat | akṣī iti | amṛtāḥ | akṛṇvan | adha | kṣaranti | sindhavaḥ | na | sṛṣṭāḥ | pra | nīcīḥ | agne | aruṣīḥ | ajānan

अधिupon, over
अधि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
श्रियम्splendour, prosperity
श्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्री (स्त्री)
निdown, in; (prefix)
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
दधुःthey placed, they set
दधुः:
TypeVerb
Rootधा (धातु)
चारुम्beautiful, lovely
चारुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootअयम्/इदम् (सर्वनाम)
दिवःof heaven, of the sky
दिवः:
Sambandha
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (स्त्री) / दिव (प्रातिपदिक)
यत्when/that which
यत्:
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
अक्षी(two) eyes
अक्षी:
Karma
TypeNoun
Rootअक्षि (नपुंसक; द्विवचन-प्रातिपदिक)
अमृताimmortal, deathless
अमृता:
Karma
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
अकृण्वन्they made
अकृण्वन्:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
अधthen, thereafter
अध:
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय)
क्षरन्तिthey flow
क्षरन्ति:
TypeVerb
Rootक्षर् (धातु)
सिन्धवःrivers, streams
सिन्धवः:
Kartā
TypeNoun
Rootसिन्धु (पुं)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
सृष्टाःreleased, let loose
सृष्टाः:
TypeParticiple
Rootसृज् (धातु) → सृष्ट (कृदन्त)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
नीचीःdownward-flowing, low-going
नीचीः:
Kartā
TypeAdjective
Rootनीचि/नीचीर् (स्त्री; प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana
TypeNoun
Rootअग्नि (पुं)
अरुशीःruddy ones; red(-gleaming) (waters/streams)
अरुशीः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootअरुषी (स्त्री; प्रातिपदिक)
अजानन्they knew; they recognized
अजानन्:
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)