HomeRig VedaMandala 1Sukta 53Mantra 11
Previous Mantra

Mantra 11

Sukta 1.53

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

य उदृचीन्द्र देवगोपाः सखायस्ते शिवतमा असाम । त्वां स्तोषाम त्वया सुवीरा द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः ॥

य उ॒दृची॑न्द्र दे॒वगो॑पा॒: सखा॑यस्ते शि॒वत॑मा॒ असा॑म । त्वां स्तो॑षाम॒ त्वया॑ सु॒वीरा॒ द्राघी॑य॒ आयु॑: प्रत॒रं दधा॑नाः ॥

yá ut-ṛ́cīndra devá-gopā́ḥ sákhāyas te śivátamā́ ásāma | tvā́ṃ stoṣāma tváyā su-vī́rā drā́ghīya áyuḥ pratáraṃ dádhānāḥ ||

We who rise upward, O Indra—guarded by the gods—may be your most benevolent friends. We will praise you; with you may we be rich in heroic powers, holding a longer life and a more victorious forward movement.

ये । उ॒त्ऽऋचि॑ । इ॒न्द्र॒ । दे॒वऽगो॑पाः । सखा॑यः । ते॒ । शि॒वऽत॑माः । असा॑म । त्वाम् । स्तो॒षा॒म॒ । त्वया॑ । सु॒ऽवीराः॑ । द्राघी॑यः । आयुः॑ । प्र॒ऽत॒रम् । दधा॑नाः ॥ये । उत्ऋचि । इन्द्र । देवगोपाः । सखायः । ते । शिवतमाः । असाम । त्वाम् । स्तोषाम । त्वया । सुवीराः । द्राघीयः । आयुः । प्रतरम् । दधानाः ॥ye | ut-ṛci | indra | deva-gopāḥ | sakhāyaḥ | te | śiva-tamāḥ | asāma | tvām | stoṣāma | tvayā | su-vīrāḥ | drāghīyaḥ | āyuḥ | pra-taram | dadhānāḥ

येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-stem ya-)
उदृचीupright, exalted
उदृची:
Kartā
TypeAdjective
Rootउद्-ऋच् (prātipadika: udṛc- ‘upright/raised’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(Sambodhana)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (prātipadika)
देवगोपाःgod-protecting guardians / protectors of the gods
देवगोपाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव-गोप (tatpuruṣa prātipadika: deva-gopa-)
सखायःfriends, companions
सखायः:
Kartā
TypeNoun
Rootसखि (prātipadika)
तेof you, your
ते:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypePronoun
Rootत्वद् (enclitic pronoun)
शिवतमाःmost auspicious
शिवतमाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootशिव (prātipadika) + -तम (superlative)
असामare
असाम:
(Copula)
TypeVerb
Rootअस् (dhātu ‘to be’) → perfect/augmentless injunctive-type form used as copula
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootत्वद्
स्तोषामI will praise
स्तोषाम:
Kartā
TypeVerb
Rootस्तु (dhātu ‘to praise’)
त्वयाwith you / by you
त्वया:
Karaṇa
TypePronoun
Rootत्वद्
सुवीराःhaving good heroes/sons; well-manned
सुवीराः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसु-वीर (bahuvrīhi/tatpuruṣa prātipadika: su-vīra-)
द्राघीयःlonger
द्राघीयः:
Karma
TypeAdjective
Rootद्राघीयस् (comparative of द्राघ ‘long’)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
Karma
TypeNoun
Rootआयुस् (prātipadika)
प्रतरम्further/earlier/more forward
प्रतरम्:
(Adverbial modifier)
TypeIndeclinable (comparative adverb)
Rootप्रतर (comparative adverb from प्र ‘forward/early’)
दधानाःplacing, bestowing
दधानाः:
Kartā
TypeParticiple
Rootधा (dhātu ‘to place, bestow’) → pres. participle