HomeRig VedaMandala 1Sukta 44Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.44

Devata: Agni

अग्ने विवस्वदुषसश्चित्रं राधो अमर्त्य । आ दाशुषे जातवेदो वहा त्वमद्या देवाँ उषर्बुधः ॥

अग्ने॒ विव॑स्वदु॒षस॑श्चि॒त्रं राधो॑ अमर्त्य । आ दा॒शुषे॑ जातवेदो वहा॒ त्वम॒द्या दे॒वाँ उ॑ष॒र्बुध॑: ॥

agné vívasvad uṣásaś citráṃ rā́dho amartya | ā́ dāśúṣe jātavēdo vahā́ tvám adyā́ devā́ṃ uṣárbudhaḥ ||

O Agni, immortal, grant the many-hued fullness that comes with the Dawn’s awakening. To the giver, O Jātavedas, do you today bring the gods who wake with the light.

अग्ने॑ । विव॑स्वत् । उ॒षसः॑ । चि॒त्रम् । राधः॑ । अ॒म॒र्त्य॒ । आ । दा॒शुषे॑ । जा॒त॒ऽवे॒दः॒ । व॒ह॒ । त्वम् । अ॒द्य । दे॒वाम् । उ॒षः॒ऽबुधः॑ ॥अग्ने । विवस्वत् । उषसः । चित्रम् । राधः । अमर्त्य । आ । दाशुषे । जातवेदः । वह । त्वम् । अद्य । देवाम् । उषःबुधः ॥agne | vivasvat | uṣasaḥ | citram | rādhaḥ | amartya | ā | dāśuṣe | jāta-vedaḥ | vaha | tvam | adya | devām | uṣaḥ-budhaḥ

अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ-सम्बन्धी
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक) < PIE *h₁n̥gʷnis
विवस्वत्of Vivasvat (the Sun)
विवस्वत्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of Vivasvat (the Sun)’
TypeNoun/Adjective
Rootविवस्वत्- (प्रातिपदिक; ‘विवस्’ + -वत्)
उषसःof Dawn
उषसः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of Dawn’
TypeNoun
Rootउषस्- (प्रातिपदिक)
चित्रम्bright, wondrous
चित्रम्:
कर्म (विशेषण-युक्त) — qualifies राधः
TypeAdjective
Rootचित्र- (प्रातिपदिक)
राधःgift, bounty
राधः:
कर्म
TypeNoun
Rootराधस्-/राधः (प्रातिपदिक)
अमर्त्यO immortal one
अमर्त्य:
सम्बोधन (आह्वान) — epithet of Agni
TypeAdjective (used as epithet)
Rootअ-मर्त्य- (प्रातिपदिक)
hither, towards
:
क्रियाविशेषण (आगमन-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
दाशुषेto the worshipper/giver
दाशुषे:
सम्प्रदान
TypeParticiple (nominal)
Rootदाशुष्- (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दाश्/दश् ‘to give, worship’)
जातवेदःO Jātavedas (knower of births/creatures)
जातवेदः:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun (epithet)
Rootजात-वेदस्- (समास-प्रातिपदिक)
वहcarry! bring!
वह:
क्रिया
TypeVerb
Root√वह् (वहति)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
उषर्बुधःdawn-awaking (gods), roused at dawn
उषर्बुधः:
कर्म (विशेषण) — qualifies देवान्
TypeAdjective (epithet)
Rootउषर्-बुध्- (समास-प्रातिपदिक; ‘dawn-awaking’)