HomeRig VedaMandala 1Sukta 40Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.40

Devata: Brahmaṇaspati (with Maruts and Indra invoked)

उत्तिष्ठ ब्रह्मणस्पते देवयन्तस्त्वेमहे । उप प्र यन्तु मरुतः सुदानव इन्द्र प्राशूर्भवा सचा ॥

उत्ति॑ष्ठ ब्रह्मणस्पते देव॒यन्त॑स्त्वेमहे । उप॒ प्र य॑न्तु म॒रुत॑: सु॒दान॑व॒ इन्द्र॑ प्रा॒शूर्भ॑वा॒ सचा॑ ॥

uttíṣṭha brahmaṇaspate deva-yántaḥ tvemáhe | úpa prá yantu marútaḥ su-dā́nava índra prāśū́r bhavā sácā ||

Rise up, O Lord of the Word; we who seek the Divine call thee. Let the bounteous Maruts come forward; and thou, O Indra, become our swift impeller, present with us in the march of the sacrifice.

उत् । ति॒ष्ठ॒ । ब्र॒ह्म॒णः॒ । प॒ते॒ । दे॒व॒ऽयन्तः॑ । त्वा॒ । ई॒म॒हे॒ । उप॑ । प्र । य॒न्तु॒ । म॒रुतः॑ । सु॒ऽदान॑वः । इन्द्र॑ । प्रा॒सूः । भ॒व॒ । सचा॑ ॥उत् । तिष्ठ । ब्रह्मणः । पते । देवयन्तः । त्वा । ईमहे । उप । प्र । यन्तु । मरुतः । सुदानवः । इन्द्र । प्रासूः । भव । सचा ॥ut | tiṣṭha | brahmaṇaḥ | pate | deva-yantaḥ | tvā | īmahe | upa | pra | yantu | marutaḥ | su-dānavaḥ | indra | prāsūḥ | bhava | sacā

उत्ति॑ष्ठrise up; stand forth
उत्ति॑ष्ठ:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootस्था (√स्था)
ब्रह्मणस्पतेO Lord of prayer (Bṛhaspati)
ब्रह्मणस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootब्रह्मणस्-पति (प्रातिपदिक: ब्रह्मन् + पति)
देवयन्तःseeking the gods; godward
देवयन्तः:
कर्तृ (वयम्) का विशेषण
TypeAdjective/Participle
Rootदेवयन्त् (देवय- < देव + यत्/यन्; ‘देवयति’ से वर्तमान कृदन्त)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootत्वद् (युष्मद्-प्रातिपदिक)
ईमहेwe invoke; we seek
ईमहे:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootयम् (√यम्) / इ (वेदिक प्रयोग: ‘ईमहे’ = ‘यामहे/ईमहे’)
उपnear; hither
उप:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable (preverb/particle)
Rootउप
प्रforth; forward
प्र:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable (preverb/particle)
Rootप्र
यन्तुlet them go/come
यन्तु:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootया (√या)
मरुतःthe Maruts (storm-gods)
मरुतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमरुत्
सुदानवःbountiful; good-giving
सुदानवः:
कर्तृ (मरुतः) का विशेषण
TypeAdjective
Rootसु-दानु (प्रातिपदिक: सुदानु)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र
प्राशूःswift; very swift
प्राशूः:
कर्तृ (त्वम्) का विशेषण
TypeAdjective
Rootप्र-आशु (प्रातिपदिक: प्राशु)
भवाbe; become
भवा:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootभू (√भू)
सचाtogether; in company
सचा:
(क्रिया-विशेषण) सहभाव
TypeIndeclinable
Rootसच् (निपात/अव्यय: सचा)