HomeRig VedaMandala 1Sukta 35Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.35

Rishi: Hiraṇyastūpa Āṅgirasa
Devata: Savitṛ
Chandas: Jagatī

आ कृष्णेन रजसा वर्तमानो निवेशयन्नमृतं मर्त्यं च । हिरण्ययेन सविता रथेना देवो याति भुवनानि पश्यन् ॥

आ कृ॒ष्णेन॒ रज॑सा॒ वर्त॑मानो निवे॒शय॑न्न॒मृतं॒ मर्त्यं॑ च । हि॒र॒ण्यये॑न सवि॒ता रथे॒ना दे॒वो या॑ति॒ भुव॑नानि॒ पश्य॑न् ॥

ā́ kṛṣṇéna rájasā vártamāno nivéśayann amṛ́taṁ mártyaṁ ca | hiraṇyáyena savitā́ ráthenā devó yā́ti bhúvanāni páśyan ||

Moving through the dark dust, Savitṛ comes, setting in their places both the immortal and the mortal. On his golden chariot the god journeys, seeing the worlds—bringing an ordering vision that arranges our death-bound movements in the light of the deathless.

आ । कृ॒ष्णेन॑ । रज॑सा । वर्त॑मानः । नि॒ऽवे॒शय॑न् । अ॒मृत॑म् । मर्त्य॑म् । च॒ । हि॒र॒ण्यये॑न । स॒वि॒ता रथे॒न॑ । आ । दे॒वः । या॒ति॒ । भुव॑नानि । पश्य॑न् ॥आ । कृष्णेन । रजसा । वर्तमानः । निवेशयन् । अमृतम् । मर्त्यम् । च । हिरण्ययेन । सविता रथेन । आ । देवः । याति । भुवनानि । पश्यन् ॥ā | kṛṣṇena | rajasā | vartamānaḥ | ni-veśayan | amṛtam | martyam | ca | hiraṇyayena | savitā rathena | ā | devaḥ | yāti | bhuvanāni | paśyan

towards, forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
कृष्णेनwith/through the dark (one)
कृष्णेन:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootकृष्ण- (प्रातिपदिक)
रजसाwith dust/mist; with the dark space
रजसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootरजस्- (प्रातिपदिक)
वर्तमानःmoving, proceeding
वर्तमानः:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootवृत् (धातु) → वर्त- (वर्तमान कृदन्त आधार)
निवेशयन्causing to enter/settle; placing
निवेशयन्:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootनि + विश् (धातु) / निवेशयति (णिच्)
अमृतम्the immortal (realm/being); immortality
अमृतम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootअमृत- (प्रातिपदिक)
मर्त्यम्the mortal (realm/being)
मर्त्यम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootमर्त्य- (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
हिfor, indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
हिरण्ययेनwith the golden
हिरण्ययेन:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootहिरण्यय- (प्रातिपदिक)
सविताSavitar (the impeller, Sun-god)
सविता:
Kartā
TypeNoun
Rootसवितृ- (प्रातिपदिक)
रथेनby/with a chariot
रथेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootरथ- (प्रातिपदिक)
देवःthe god
देवः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
यातिgoes, drives
याति:
TypeVerb
Rootया (धातु)
भुवनानिworlds, beings/realms
भुवनानि:
Karma
TypeNoun
Rootभुवन- (प्रातिपदिक)
पश्यन्seeing, beholding
पश्यन्:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootपश् (धातु)