HomeRig VedaMandala 1Sukta 31Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 1.31

Rishi: Hiraṇyastūpa Āṅgirasa
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

त्वं नो अग्ने तव देव पायुभिर्मघोनो रक्ष तन्वश्च वन्द्य । त्राता तोकस्य तनये गवामस्यनिमेषं रक्षमाणस्तव व्रते ॥

त्वं नो॑ अग्ने॒ तव॑ देव पा॒युभि॑र्म॒घोनो॑ रक्ष त॒न्व॑श्च वन्द्य । त्रा॒ता तो॒कस्य॒ तन॑ये॒ गवा॑म॒स्यनि॑मेषं॒ रक्ष॑माण॒स्तव॑ व्र॒ते ॥

tvaṃ no agne tava deva pāyubhir maghono rakṣa tanvaś ca vandya | trātā tokasya tanaye gavām asy ani-meṣaṃ rakṣamāṇas tava vrate ||

O Agni, with your divine safeguards protect us—the givers of offering—and protect also our embodied being, O adorable one. You are the guardian of our lineage, our growing offspring, and our rays of Light; sleeplessly watching, keep us within your law of working.

त्वम् । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । तव॑ । दे॒व॒ । पा॒युऽभिः॑ । म॒घोनः॑ । र॒क्ष॒ । त॒न्वः॑ । च॒ । व॒न्द्य॒ । त्रा॒ता । तो॒कस्य॑ । तन॑ये । गवा॑म् । अ॒सि॒ । अनि॑ऽमेषम् । रक्ष॑माणः । तव॑ । व्र॒ते ॥त्वम् । नः । अग्ने । तव । देव । पायुभिः । मघोनः । रक्ष । तन्वः । च । वन्द्य । त्राता । तोकस्य । तनये । गवाम् । असि । अनिमेषम् । रक्षमाणः । तव । व्रते ॥tvam | naḥ | agne | tava | deva | pāyu-bhiḥ | maghonaḥ | rakṣa | tanvaḥ | ca | vandya | trātā | tokasya | tanaye | gavām | asi | ani-meṣam | rakṣamāṇaḥ | tava | vrate

त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
तवyour
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
पायुभिःwith (your) protections/guardians
पायुभिः:
करण
TypeNoun
Rootपायु (प्रातिपदिक)
मघोनःof the bountiful one (patron)
मघोनः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक)
रक्षprotect!
रक्ष:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
तन्वः(our) bodies/persons
तन्वः:
कर्म
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Root
वन्द्यO worthy of praise
वन्द्य:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootवन्द्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वन्द्)
त्राताprotector
त्राता:
कर्तृ (विशेषण/अप्पोज़िशन to त्वम्)
TypeNoun (agent)
Rootतृ (धातु) → त्रातृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
तोकस्यof offspring/children
तोकस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootतोक (प्रातिपदिक)
तनयेin/for the son (progeny)
तनये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
गवाम्of cows
गवाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अस्यof this (man/patron)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनिमेषम्unblinking; without respite
अनिमेषम्:
कर्म/क्रियाविशेषण
TypeAdjective/Adverbial accusative
Rootअनिमेष (प्रातिपदिक)
रक्षprotect!
रक्ष:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
माणःprotecting / guarding
माणः:
कर्तृ (त्वम् का विशेषण: ‘protecting’)
TypeParticiple (present, middle) used adjectivally
Root√मा (माङ्) / √मन्? → रक्ष् + माण (वेदिक-प्रयोग: वर्तमान कृदन्त)
तवyour
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
व्रतेin (your) ordinance/vow/law
व्रते:
अधिकरण
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)