HomeRig VedaMandala 1Sukta 31Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.31

Rishi: Hiraṇyastūpa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.31)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

त्वमग्ने प्रथमो अङ्गिरा ऋषिर्देवो देवानामभवः शिवः सखा । तव व्रते कवयो विद्मनापसोऽजायन्त मरुतो भ्राजदृष्टयः ॥

त्वम॑ग्ने प्रथ॒मो अङ्गि॑रा॒ ऋषि॑र्दे॒वो दे॒वाना॑मभवः शि॒वः सखा॑ । तव॑ व्र॒ते क॒वयो॑ विद्म॒नाप॒सोऽजा॑यन्त म॒रुतो॒ भ्राज॑दृष्टयः ॥

tvám agne prathamó aṅgírā́ ṛ́ṣir devó devā́nām abhavaḥ śiváḥ sákhā | táva vraté kaváyo vidmánā́páso ’ájāyanta marúto bhrā́jad-ṛ́ṣṭayaḥ ||

O Agni, you are the first Angiras—seer and divine power among the gods, a blissful friend. In the law of your working, the luminous poets, skilled in the knowledge of action, are born; and the Maruts arise with shining spears—forces of the storm of energy that clear the way for the Truth.

त्वम् । अ॒ग्ने॒ । प्र॒थ॒माः । अङ्गि॑राः । ऋषिः॑ । दे॒वः । दे॒वाना॑म् । अ॒भ॒वः॒ । शि॒वः । सखा॑ । तव॑ । व्र॒ते । क॒वयः॑ । वि॒द्म॒नाऽअ॑पसः । अजा॑यन्त । म॒रुतः॑ । भ्राज॑त्ऽऋष्टयः ॥त्वम् । अग्ने । प्रथमाः । अङ्गिराः । ऋषिः । देवः । देवानाम् । अभवः । शिवः । सखा । तव । व्रते । कवयः । विद्मनाअपसः । अजायन्त । मरुतः । भ्राजत्ऋष्टयः ॥tvam | agne | prathamāḥ | aṅgirā | ṛṣiḥ | devaḥ | devānām | abhavaḥ | śivaḥ | sakhā | tava | vrate | kavayaḥ | vidmanāapasaḥ | ajāyanta | marutaḥ | bhrājat-ṛṣṭayaḥ

त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
प्रथमःfirst
प्रथमः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
अङ्गिराः(as) an Aṅgiras
अङ्गिराः:
कर्तृ (समानााधिकरणम् त्वम्/अग्निः सह)
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
ऋषिःseer
ऋषिः:
कर्तृ (समानााधिकरणम्)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
देवःgod
देवः:
कर्तृ (समानााधिकरणम्)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अभवःthou becamest / wast
अभवः:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
शिवःauspicious, gracious
शिवः:
कर्तृ-विशेषण (समानााधिकरणम्)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
सखाfriend
सखा:
कर्तृ (समानााधिकरणम्)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
तवof thee / thy
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
व्रतेin (thy) ordinance/vow
व्रते:
अधिकरण
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
कवयःthe sages/poets
कवयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
विद्मनाby knowledge
विद्मना:
करण
TypeNoun
Rootविद्मन् (प्रातिपदिक; ‘ज्ञान/विद्या’)
अपसः(as) workers; active ones
अपसः:
कर्तृ (कवयः इत्यस्य विशेषण/अपोजिशन)
TypeNoun
Rootअपस् (प्रातिपदिक)
अजायन्तwere born / arose
अजायन्त:
क्रिया
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्तृ (अजायन्त)
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
भ्राजदृष्टयःhaving shining spears/visions (lit. ‘shining-sighted/with shining lances’)
भ्राजदृष्टयः:
कर्तृ-विशेषण (मरुतः)
TypeAdjective
Rootभ्राजत्-दृष्टि (कर्मधारय/बहुव्रीहि-समास; भ्राज् + दृष्टि)