Mantra 1
Sukta 1.25
Rishi: Śunaḥśepa Ājīgarti (traditional for this Varuṇa sequence)
Devata: Varuṇa
Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables typical in RV 1.25 opening)
Samhita Patha (Devanagari)
यच्चिद्धि ते विशो यथा प्र देव वरुण व्रतम् । मिनीमसि द्यविद्यवि ॥
Samhita Patha (IAST)
यच्चि॒द्धि ते॒ विशो॑ यथा॒ प्र दे॑व वरुण व्र॒तम् । मि॒नी॒मसि॒ द्यवि॑द्यवि ॥
Transliteration
yác cid dhí te víśo yáthā prá deva varuṇa vratám | minīmási dyávi-dyavi ||
Translation
Even if we, your peoples, day after day diminish your ordinance, O divine Varuṇa,
Padapatha (Word Analysis)
यत् । चि॒त् । हि । ते॒ । विशः॑ । य॒था॒ । प्र । दे॒व॒ । व॒रु॒ण॒ । व्र॒तम् । मि॒नी॒मसि॑ । द्यवि॑ऽद्यवि ॥यत् । चित् । हि । ते । विशः । यथा । प्र । देव । वरुण । व्रतम् । मिनीमसि । द्यविद्यवि ॥yat | cit | hi | te | viśaḥ | yathā | pra | deva | varuṇa | vratam | minīmasi | dyavi-dyavi
Word by Word
यत्which; that (what)
यत्:
Karma (of मिमीमसि; ‘that/which’)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
चित्even; indeed
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
हिfor; indeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
तेof you; your
ते:
Sambandha (genitive relation to व्रतम्)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विशःthe peoples; clans
विशः:
Kartā (of मिमीमसि; ‘the peoples’)
TypeNoun
Rootविश् (स्त्री/पुं प्रातिपदिक ‘clan, people’)
यथाas; just as
यथा:
— (adverbial: ‘as/in such a way’)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
प्रforth; forward; fully
प्र:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
देवO god
देव:
Sambोधन (address)
TypeNoun (vocative)
Rootदेव (प्रातिपदिक)
वरुणO Varuṇa
वरुण:
Sambोधन (address)
TypeNoun (proper, vocative)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
व्रतम्vow; ordinance; sacred law
व्रतम्:
Karma (object of मिमीमसि)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
मिमीमसिwe measure out; we apportion/establish
मिमीमसि:
Kriyā (main verb)
TypeVerb
Root√मा (मिमीतॆ/मिमीते ‘to measure; mete out’; RV also ‘to apportion/establish’)
द्यवि-द्यविday by day; in heaven/day repeatedly
द्यवि-द्यवि:
Adhikaraṇa (temporal locus)
TypeNoun (adverbial locative, distributive repetition)
Rootद्यवि (द्यौ/दिव्-प्रातिपदिक; loc. sg. ‘in heaven/in the day’) with reduplication