Mantra 12
Sukta 1.23
Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa (traditional attribution for RV 1.23)
Devata: Marutāḥ (Maruts)
Chandas: Anuṣṭubh (approx.; short 8-syllable pādas typical in this portion)
Samhita Patha (Devanagari)
हस्काराद्विद्युतस्पर्यतो जाता अवन्तु नः । मरुतो मृळयन्तु नः ॥
Samhita Patha (IAST)
ह॒स्का॒राद्वि॒द्युत॒स्पर्यतो॑ जा॒ता अ॑वन्तु नः । म॒रुतो॑ मृळयन्तु नः ॥
Transliteration
haskārād vidyútaḥ páry átaḥ jātā́ avantu naḥ | marúto mṛḷáyantu naḥ ||
Translation
May the Maruts—born from the luminous flash and the resounding call—encompass us and protect us; may these powers of the storm-wind bring us peace and gladness within.
Padapatha (Word Analysis)
ह॒स्का॒रात् । वि॒ऽद्युतः॑ । परि॑ । अतः॑ । जा॒ताः । अ॒व॒न्तु॒ । नः॒ । म॒रुतः॑ । मृ॒ळ॒य॒न्तु॒ । नः॒ ॥हस्कारात् । विद्युतः । परि । अतः । जाताः । अवन्तु । नः । मरुतः । मृळयन्तु । नः ॥haskārāt | vi-dyutaḥ | pari | ataḥ | jātāḥ | avantu | naḥ | marutaḥ | mṛḷayantu | naḥ
Word by Word
हस्कारात्from the laughter/roar (i.e., from the resounding noise)
हस्कारात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootहस्कार (प्रातिपदिक; √हस् ‘हसने’ से भाव/नाम)
विद्युतःof the lightning
विद्युतः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootविद्युत् (प्रातिपदिक)
पर्यतःmoving around, surrounding
पर्यतः:
Kartā
TypeAdjective
Rootपरि + √इ (गत्यर्थ) → पर्यत् (कृदन्त-प्रातिपदिक ‘going around/encircling’)
जाताःborn, arisen
जाताः:
Kartā
TypeAdjective
Root√जन् (जन्मनि) → जात (क्त कृदन्त)
अवन्तुmay they protect
अवन्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√अव् (रक्षणे/अवने)
नःus / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
मरुतःthe Maruts (storm-gods)
मरुतः:
Kartā
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
मृळयन्तुmay they be gracious / show mercy
मृळयन्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√मृळ्/मृड् (सुखे/अनुकम्पायाम् ‘to be gracious, to show mercy’)
नःto us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)