Mantra 3
Sukta 1.22
Devata: Aśvins (dual)
Chandas: Anuṣṭubh (4×8 syllables)
Samhita Patha (Devanagari)
या वां कशा मधुमत्यश्विना सूनृतावती । तया यज्ञं मिमिक्षतम् ॥
Samhita Patha (IAST)
या वां॒ कशा॒ मधु॑म॒त्यश्वि॑ना सू॒नृता॑वती । तया॑ य॒ज्ञं मि॑मिक्षतम् ॥
Transliteration
yā vāṃ kaśā madhúmaty aśvinā sūnṛ́tāvatī | tayā yajñáṃ mimikṣatam ||
Translation
That rein of yours, O Aśvins—honeyed with delight and bearing the power of true speech—by it strengthen and blend our sacrifice into a single growing act of offering.
Padapatha (Word Analysis)
या । वा॒म् । कशा॑ । मधु॑ऽमती । अश्वि॑ना । सू॒नृता॑ऽवती । तया॑ । य॒ज्ञम् । मि॒मि॒क्ष॒त॒म् ॥या । वाम् । कशा । मधुमती । अश्विना । सूनृतावती । तया । यज्ञम् । मिमिक्षतम् ॥yā | vām | kaśā | madhu-matī | aśvinā | sūnṛtāvatī | tayā | yajñam | mimikṣatam
Word by Word
याwhich (she/that)
या:
कर्तृ (of implied ‘is/exists’ referring to ‘कशा’)
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika)
वाम्for you two / to you two
वाम्:
सम्प्रदान (for you two)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (sarvanāma-prātipadika)
कशाwhip, rein
कशा:
कर्तृ (subject: ‘the whip/rein’)
TypeNoun
Rootकशा (prātipadika)
मधुमतीhoney-sweet, full of sweetness
मधुमती:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootमधुमत् (adj. prātipadika)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन (address)
TypeNoun (proper) / Vocative
Rootअश्विन् (prātipadika; dual deity-name)
सूनृतावतीpossessing good/true speech, gracious
सूनृतावती:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसूनृतावत् (adj. prātipadika)
तयाwith that (with her/therewith)
तया:
करण
TypePronoun
Rootतद् (sarvanāma-prātipadika)
यज्ञम्sacrifice, rite
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (prātipadika)
मिमिक्षतम्you two sprinkle/mix (it), moisten
मिमिक्षतम्:
क्रिया (addressed to Aśvins as agents)
TypeVerb
Rootमिह्/मिक्ष् (धातु; ‘to sprinkle/mix’, Vedic) → reduplicated present stem मि-मिक्ष्