Mantra 16
Sukta 1.22
Rishi: Medhātithi Kāṇva
Devata: Viṣṇu (with collective Devāḥ as protectors)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अतो देवा अवन्तु नो यतो विष्णुर्विचक्रमे । पृथिव्याः सप्त धामभिः ॥
Samhita Patha (IAST)
अतो॑ दे॒वा अ॑वन्तु नो॒ यतो॒ विष्णु॑र्विचक्र॒मे । पृ॒थि॒व्याः स॒प्त धाम॑भिः ॥
Transliteration
ato devā avantu no yato viṣṇur vi-cakrame | pṛthivyāḥ sapta dhāmabhiḥ ||
Translation
Therefore may the Gods protect us from that source where Vishnu strode out, establishing the seven domains of the Earth—those ordered habitations of the manifested being.
Padapatha (Word Analysis)
अतः॑ । दे॒वाः । अ॒व॒न्तु॒ । नः॒ । यतः॑ । विष्णुः॑ । वि॒ऽच॒क्र॒मे । पृ॒थि॒व्याः । स॒प्त । धाम॑ऽभिः ॥अतः । देवाः । अवन्तु । नः । यतः । विष्णुः । विचक्रमे । पृथिव्याः । सप्त । धामभिः ॥ataḥ | devāḥ | avantu | naḥ | yataḥ | viṣṇuḥ | vi-cakrame | pṛthivyāḥ | sapta | dhāma-bhiḥ
Word by Word
अतःfrom there; therefore
अतः:
Apādāna
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय; pronominal base अ- / तस्)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अवन्तुmay (they) protect
अवन्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअव् (रक्षणे)
नःus; for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
यतःfrom where; whence
यतः:
Apādāna
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय; य- / तस्)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Kartā
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
विचक्रमेstrode forth; took (his) strides
विचक्रमे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रम् (गत्यर्थे) + वि-
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
सप्तseven
सप्त:
(विशेषण-भावे)
TypeNumeral
Rootसप्तन् (संख्या-प्रातिपदिक)
धामभिःwith (his) abodes/regions; by the stations
धामभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)