Mantra 13
Sukta 1.22
Rishi: Medhātithi Kāṇva (traditional assignment for RV 1.22)
Devata: Dyāvā-Pṛthivī (Heaven-and-Earth, dual divinity)
Chandas: Triṣṭubh (probable for this section of RV 1.22)
Samhita Patha (Devanagari)
मही द्यौः पृथिवी च न इमं यज्ञं मिमिक्षताम् । पिपृतां नो भरीमभिः ॥
Samhita Patha (IAST)
म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑ न इ॒मं य॒ज्ञं मि॑मिक्षताम् । पि॒पृ॒तां नो॒ भरी॑मभिः ॥
Transliteration
mahī dyauḥ pṛthivī ca na imaṃ yajñaṃ mimikṣatām | pipṛtāṃ no bharīmabhiḥ ||
Translation
May the Vast Heaven and the broad Earth blend and increase for us this inner sacrifice; may they fill us with the powers that bear and sustain the offering within.
Padapatha (Word Analysis)
म॒ही । द्यौः । पृ॒थि॒वी । च॒ । नः॒ । इ॒मम् । य॒ज्ञम् । मि॒मि॒क्ष॒ता॒म् । पि॒पृ॒ताम् । नः॒ । भरी॑मऽभिः ॥मही । द्यौः । पृथिवी । च । नः । इमम् । यज्ञम् । मिमिक्षताम् । पिपृताम् । नः । भरीमभिः ॥mahī | dyauḥ | pṛthivī | ca | naḥ | imam | yajñam | mimikṣatām | pipṛtām | naḥ | bharīma-bhiḥ
Word by Word
महीgreat, mighty
मही:
Kartā (द्यौः इत्यस्य विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootमही (प्रातिपदिक) < मह्/मंह् ‘महत्त्वे/वृद्धौ’
द्यौःthe Sky (Heaven)
द्यौः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक) ‘sky, heaven’
पृथिवीthe Earth
पृथिवी:
Kartā (द्यौः सह समुच्चितः)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक) < पृथु ‘broad’
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (possessive/genitival)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इमम्this
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यज्ञम्sacrifice, rite
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) < यज् ‘यागे’
मिमिक्षताम्let the two sprinkle/strengthen (it)
मिमिक्षताम्:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootमिह्/मिक्ष् (धातु) ‘सेचने/मिश्रणे, to sprinkle/mix’
पिपृताम्let the two fill/satisfy
पिपृताम्:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootपॄ (धातु) ‘पूरणे, to fill/satisfy’
नःus
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भरीमभिःwith supports/means of sustenance (nourishing aids)
भरीमभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootभरीम (प्रातिपदिक; RV-विशिष्ट, ‘भरण/पोषण-सम्बद्ध’), + भिस्