HomeRig VedaMandala 1Sukta 189Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 1.189

Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (not recomputed here)

त्वं ताँ अग्न उभयान्वि विद्वान्वेषि प्रपित्वे मनुषो यजत्र । अभिपित्वे मनवे शास्यो भूर्मर्मृजेन्य उशिग्भिर्नाक्रः ॥

त्वं ताँ अ॑ग्न उ॒भया॒न्वि वि॒द्वान्वेषि॑ प्रपि॒त्वे मनु॑षो यजत्र । अ॒भि॒पि॒त्वे मन॑वे॒ शास्यो॑ भूर्मर्मृ॒जेन्य॑ उ॒शिग्भि॒र्नाक्रः ॥

tváṃ tā́m̐ agna ubhayā́n ví vidvā́n véṣi prapitvé mánuṣo yajatra | abhípitve mánave śā́syo bhūr marmṛjényā uśígbhir nā́kraḥ ||

You, O Agni, know both sides and lead in the forefathers’ reach and in the human reach, O worthy of sacrifice. In the nearer reach for man, become our guide and governor, purified and purifying with the seekers, never failing.

त्वम् । ताम् । अ॒ग्ने॒ । उ॒भया॑न् । वि । वि॒द्वान् । वेषि॑ । प्र॒ऽपि॒त्वे । मनु॑षः । य॒ज॒त्र॒ । अ॒भि॒ऽपि॒त्वे । मन॑वे । शास्यः॑ । भूः॒ । म॒र्मृ॒जेन्यः॑ । उ॒शिक्ऽभिः । न । अ॒क्रः ॥त्वम् । ताम् । अग्ने । उभयान् । वि । विद्वान् । वेषि । प्रपित्वे । मनुषः । यजत्र । अभिपित्वे । मनवे । शास्यः । भूः । मर्मृजेन्यः । उशिक्भिः । न । अक्रः ॥tvam | tām | agne | ubhayān | vi | vidvān | veṣi | pra-pitve | manuṣaḥ | yajatra | abhi-pitve | manave | śāsyaḥ | bhūḥ | marmṛjenyaḥ | uśik-bhiḥ | na | akraḥ

त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypeNoun (Pronoun)
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तान्those (them)
तान्:
कर्म
TypeNoun (Pronoun)
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
उभयान्both (kinds), the twofold
उभयान्:
कर्म
TypeAdjective
Rootउभय (प्रातिपदिक)
विapart, asunder; distinctly
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
विद्वान्knowing, wise
विद्वान्:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (Participle)
Rootविद् (धातु) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
वेषिyou seek/pursue
वेषि:
क्रिया
TypeVerb
Rootवेष् (धातु; ‘to seek/pursue’)
प्रपित्वेin the (ritual) participation/communion
प्रपित्वे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootप्र-पितु/पित्व (प्रातिपदिक; ‘approach/participation, fellowship’; वैदिक)
मनुषःof the man / of Manu’s (human)
मनुषः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक) → मनुष्य (प्रातिपदिक) / मनुष् (वैदिक रूप)
यजत्रO worshipful one
यजत्र:
सम्बोधन (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootयज् (धातु) → यजत्र (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक)
अभिपित्वेin/at the close participation, in intimate fellowship
अभिपित्वे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअभि-पितु/पित्व (प्रातिपदिक; वैदिक)
मनवेfor Manu
मनवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
शास्यःto be guided/commanded; one who should be instructed
शास्यः:
कर्तृ-विशेषण/विधेय
TypeAdjective
Rootशास् (धातु) → शास्य (कृदन्त; भविष्यत्/विधेयार्थ ‘to be instructed/ruled’)
भूःbe (become)!
भूः:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
मर्मृजेन्यःpurifying, cleansing
मर्मृजेन्यः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमृज् (धातु ‘to wipe/clean/purify’) → मर्मृजेन्य (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक; वैदिक, ‘much-purifying/cleansing’)
उशिग्भिःwith the eager (worshippers)
उशिग्भिः:
करण
TypeNoun
Rootउशिज् (प्रातिपदिक; ‘eager/ardent worshipper’, वैदिक)
नाक्रःa nākra (crocodile/monster); (as) a powerful one
नाक्रः:
कर्तृ/विधेय (उपमा/विशेषण-भाव)
TypeNoun
Rootनक्र (प्रातिपदिक; वैदिक ‘crocodile/serpent-like being’; here epithet) / alternatively ‘न + अक्र’ not accepted