HomeRig VedaMandala 1Sukta 189Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.189

Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (not recomputed here)

अग्ने त्वं पारया नव्यो अस्मान्त्स्वस्तिभिरति दुर्गाणि विश्वा । पूश्च पृथ्वी बहुला न उर्वी भवा तोकाय तनयाय शं योः ॥

अग्ने॒ त्वं पा॑रया॒ नव्यो॑ अ॒स्मान्त्स्व॒स्तिभि॒रति॑ दु॒र्गाणि॒ विश्वा॑ । पूश्च॑ पृ॒थ्वी ब॑हु॒ला न॑ उ॒र्वी भवा॑ तो॒काय॒ तन॑याय॒ शं योः ॥

agné tváṃ pāraya nā́vyo asmā́n svastíbhir áti durgā́ṇi víśvā | pū́ś ca pṛthvī́ bahulā́ na urvī́ bhávā tokā́ya tánayāya śáṃ yóḥ ||

O Agni, newly manifest, carry us across all difficult passages by your powers of well-being; and may the wide and abundant Earth become for us a secure fullness—peace and ease for our offspring and the growth of our being.

अग्ने॑ । त्वम् । पा॒र॒य॒ । नव्यः॑ । अ॒स्मान् । स्व॒स्तिऽभिः॑ । अति॑ । दुः॒ऽगाणि॑ । विश्वा॑ । पूः । च॒ । पृ॒थ्वी । ब॒हु॒ला । नः॒ । उ॒र्वी । भव॑ । तो॒काय॑ । तन॑याय । शम् । योः ॥अग्ने । त्वम् । पारय । नव्यः । अस्मान् । स्वस्तिभिः । अति । दुःगाणि । विश्वा । पूः । च । पृथ्वी । बहुला । नः । उर्वी । भव । तोकाय । तनयाय । शम् । योः ॥agne | tvam | pāraya | navyaḥ | asmān | svasti-bhiḥ | ati | duḥ-gāṇi | viśvā | pūḥ | ca | pṛthvī | bahulā | naḥ | urvī | bhava | tokāya | tanayāya | śam | yoḥ

अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पारयcarry across; bring safely through
पारय:
क्रिया
TypeVerb
Rootपॄ/पॄ (पारयति) धातु; causative of √पॄ/√पॄ (to carry across, bring over)
नव्यःnew; ever-fresh
नव्यः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootनव्य- (प्रातिपदिक; नव ‘new’ से)
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वस्तिभिःwith well-beings; with blessings/safety
स्वस्तिभिः:
करण
TypeNoun
Rootस्वस्ति- (प्रातिपदिक)
अतिacross; beyond
अति:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
दुर्गाणिdifficult passages; dangers
दुर्गाणि:
कर्म (अतिक्रम्य-वस्तु)
TypeNoun
Rootदुर्ग- (प्रातिपदिक; ‘hard to pass’)
विश्वाall
विश्वा:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootविश्व- (प्रातिपदिक)
पूःprotection; safeguarding
पूः:
कर्तृ (आशीर्वचन-प्रार्थ्य)
TypeNoun
Rootपू- (प्रातिपदिक; ‘protection/guarding, prosperity’ वैदिक)
and
:
सम्बन्ध (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
पृथ्वीthe earth
पृथ्वी:
कर्तृ (आशीर्वचन-प्रार्थ्य)
TypeNoun
Rootपृथ्वी- (प्रातिपदिक)
बहुलाabundant; bountiful
बहुला:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootबहुल- (प्रातिपदिक)
नःfor us; to us
नः:
सम्प्रदान (हितार्थे ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उर्वीbroad; wide
उर्वी:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootउर्वी- (प्रातिपदिक)
भवbe; become
भव:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (भवति) धातु
तोकायfor offspring; for children
तोकाय:
सम्प्रदान (हितार्थे)
TypeNoun
Rootतोक- (प्रातिपदिक)
तनयायfor progeny; for descendants
तनयाय:
सम्प्रदान (हितार्थे)
TypeNoun
Rootतनय- (प्रातिपदिक)
शम्well; welfare
शम्:
क्रियाविशेषण/फलनिर्देश
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक; ‘welfare, peace’)
योःprosperity; health (in the formula ‘śaṃ yoḥ’)
योः:
फल/आशीः
TypeNoun (fixed dual expression)
Rootयोस्/योः (द्वन्द्व-नित्यरूप; वैदिक ‘शं योः’ = ‘welfare and prosperity/health’)