Mantra 1
Sukta 1.172
Devata: Maruts
Chandas: Gayatri (3 pādas of 8 syllables typical for such concise Marut verses)
Samhita Patha (Devanagari)
चित्रो वोऽस्तु यामश्चित्र ऊती सुदानवः । मरुतो अहिभानवः ॥
Samhita Patha (IAST)
चि॒त्रो वो॑ऽस्तु॒ याम॑श्चि॒त्र ऊ॒ती सु॑दानवः । मरु॑तो॒ अहि॑भानवः ॥
Transliteration
citró vo 'stu yā́maś citrá ūtī́ su-dānavaḥ | máruto áhi-bhānavaḥ ||
Translation
May your going be radiant, and radiant your help, O generous Maruts, you whose brilliance is like the serpent’s flashing—swift, vibrant, and irresistible in the inner skies.
Padapatha (Word Analysis)
चि॒त्रः । वः॒ । अ॒स्तु॒ । यामः॑ । चि॒त्रः । ऊ॒ती । सु॒ऽदा॒न॒वः॒ । मरु॑तः । अहि॑ऽभानवः ॥चित्रः । वः । अस्तु । यामः । चित्रः । ऊती । सुदानवः । मरुतः । अहिभानवः ॥citraḥ | vaḥ | astu | yāmaḥ | citraḥ | ūtī | su-dānavaḥ | marutaḥ | ahi-bhānavaḥ
Word by Word
चित्रःbright, splendid
चित्रः:
कर्तृ (विधेय-विशेषणम्) — ‘यामः’/‘चित्रः’ इत्यस्य विधेयः
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक) < PIE *ḱei̯t- ‘to shine/appear’ (semantic)
वःof you (your)
वः:
सम्बन्ध (genitive relation) — ‘यामः’ इत्यस्य
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्तुlet (it) be
अस्तु:
क्रिया (विधिलक्षणा) — ‘let there be’
TypeVerb
Rootअस् (धातु) ‘to be’
यामःcourse/march; onset (of your coming)
यामः:
कर्तृ (वाक्यस्य विषयः) — ‘यामः … अस्तु’
TypeNoun
Rootयाम (प्रातिपदिक) ‘course/going; march; onset; attack; journey’
चित्रःbright, splendid
चित्रः:
कर्तृ (विधेय-विशेषणम्) — ‘ऊतिः’ इत्यस्य
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
ऊतिःaid, protection
ऊतिः:
कर्तृ (वाक्यस्य विषयः) — ‘ऊतिः (अस्तु)’ (अध्याहृत-क्रिया)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक) ‘help, aid, protection’
सुदानवःO bountiful ones; good givers
सुदानवः:
सम्बोधन/कर्तृ-सम्बन्धः — मरुतां विशेषणम् (vocative-like address in RV style though form is nominative plural)
TypeNoun (epithet) / Adjective used substantively
Rootसु-दानु (प्रातिपदिक) ‘good-giving, bountiful’ (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासः) अथवा ‘सु’ उपसर्ग + ‘दानु’
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
सम्बोधन/कर्तृ — स्तुत्यदेवता (addressed Maruts)
TypeNoun (deity name)
Rootमरुत् (प्रातिपदिक) ‘Marut’
अहिभानवःhaving serpent-like/flashy beams; radiant ones
अहिभानवः:
सम्बोधन/कर्तृ-सम्बन्धः — मरुतां विशेषणम्
TypeNoun (epithet) / Adjective used substantively
Rootअहि-भानु (प्रातिपदिक) ‘serpent-like/dragon-slaying?; having rays like a serpent; having flashing beams’ (समासः) — अहि ‘serpent’ + भानु ‘light, beam’