HomeRig VedaMandala 1Sukta 164Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 1.164

Rishi: dīrghatamā aucathyaḥ
Devata: viśvedevāḥ (hidden step; cows and waters as illuminations)
Chandas: virāṭ-triṣṭubh

इह ब्रवीतु य ईमङ्ग वेदास्य वामस्य निहितं पदं वेः । शीर्ष्णः क्षीरं दुह्रते गावो अस्य वव्रिं वसाना उदकं पदापुः ॥

इ॒ह ब्र॑वीतु॒ य ई॑म॒ङ्ग वेदा॒स्य वा॒मस्य॒ निहि॑तं प॒दं वेः । शी॒र्ष्णः क्षी॒रं दु॑ह्रते॒ गावो॑ अस्य व॒व्रिं वसा॑ना उद॒कं प॒दापु॑: ॥

ihá bravītu yá ī́m aṅgá védāsyá vā́masya ní-hitaṃ padáṃ véḥ | śīrṣṇáḥ kṣīráṃ duhrate gā́vo asya vavríṃ vásānā udakáṃ padā́puḥ ||

Let him speak here—who truly knows this hidden step of the beloved. From its head the cows milk out the milk; clothed in the covering, they have reached the water by the step.

इ॒ह । ब्र॒वी॒तु॒ । यः । ई॒म् । अ॒ङ्ग । वेद॑ । अ॒स्य । वा॒मस्य॑ । निऽहि॑तम् । प॒दम् । वेरिति॒ वेः । शी॒र्ष्णः । क्षी॒रम् । दु॒ह्र॒ते॒ । गावः॑ । अ॒स्य॒ । व॒व्रिम् । वसा॑नाः । उ॒द॒कम् । प॒दा । अ॒पुः॒ ॥इह । ब्रवीतु । यः । ईम् । अङ्ग । वेद । अस्य । वामस्य । निहितम् । पदम् । वेरिति वेः । शीर्ष्णः । क्षीरम् । दुह्रते । गावः । अस्य । वव्रिम् । वसानाः । उदकम् । पदा । अपुः ॥iha | bravītu | yaḥ | īm | aṅga | veda | asya | vāmasya | ni-hitam | padam | veri tiveḥ | śīrṣṇaḥ | kṣīram | duhrate | gāvaḥ | asya | vavrim | vasānāḥ | udakam | padā | apuḥ

इहhere
इह:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
ब्रवीतुlet (him) speak
ब्रवीतु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईम्indeed; just
ईम्:
(सम्बन्ध/उपपद)
TypeIndeclinable
Rootईम् (अव्यय)
अङ्गO! (particle of address/emphasis)
अङ्ग:
(सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootअङ्ग (निपात)
वेदknows
वेद:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वामस्यof the wondrous/beautiful (one/thing)
वामस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective/Noun
Rootवाम (प्रातिपदिक)
निहितम्placed; deposited
निहितम्:
विशेषण
TypeParticiple
Rootनि-धा (धातु) → निहित (कृदन्त)
पदम्footprint; step; place
पदम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
वेःthou perceivest/knowest (Vedic form)
वेः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवी (धातु) / वा (धातु) (पदपाठे: वेः)
शीर्ष्णःof the head
शीर्ष्णः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootशीर्षन् (प्रातिपदिक)
क्षीरम्milk
क्षीरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
दुह्रते(two) milk
दुह्रते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootदुह् (धातु)
गावःcows
गावः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अस्यof him/of it
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वव्रिम्udder; (lit.) covering/enclosure (here: udder)
वव्रिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवव्रि (प्रातिपदिक)
वसानाःwearing; being clothed (with)
वसानाः:
विशेषण (कर्तृ-सम्बन्धि)
TypeParticiple
Rootवस् (धातु) → वसान (कृदन्त)
उदकम्water
उदकम्:
कर्म
TypeNoun
Rootउदक (प्रातिपदिक)
पदापुःthey reached the place/step
पदापुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपद्/पा (धातु) → पदापु (वैदिक संयुक्त-रूप)