HomeRig VedaMandala 1Sukta 164Mantra 46
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 46

Sukta 1.164

Rishi: Dīrghatamas Aucathya
Devata: Ekam Sat (the One Being) expressed as many Devāḥ
Chandas: Triṣṭubh

इन्द्रं मित्रं वरुणमग्निमाहुरथो दिव्यः स सुपर्णो गरुत्मान् । एकं सद्विप्रा बहुधा वदन्त्यग्निं यमं मातरिश्वानमाहुः ॥

इन्द्रं॑ मि॒त्रं वरु॑णम॒ग्निमा॑हु॒रथो॑ दि॒व्यः स सु॑प॒र्णो ग॒रुत्मा॑न् । एकं॒ सद्विप्रा॑ बहु॒धा व॑दन्त्य॒ग्निं य॒मं मा॑त॒रिश्वा॑नमाहुः ॥

índraṃ mitráṃ váruṇam agním āhur átho divyáḥ sá suparṇó garútmān | ékaṃ sád víprā bahudhā́ vadanty agníṃ yamáṃ mātáriśvānam āhuḥ ||

They call Him Indra, Mitra, Varuṇa, Agni; and He is the divine Bird, the strong-winged Garutmān. Reality is One; the illumined speak of it in many ways—they name it Agni, Yama, Mātariśvan.

इन्द्र॑म् । मि॒त्रम् । वरु॑णम् । अ॒ग्निम् । आ॒हुः॒ । अथो॒ इति॑ । दि॒व्यः । सः । सु॒ऽप॒र्णः । ग॒रुत्मा॑न् । एक॑म् । सत् । विप्राः॑ । ब॒हु॒ऽधा । व॒द॒न्ति॒ । अ॒ग्निम् । य॒मम् । मा॒त॒रिश्वा॑नम् । आ॒हुः॒ ॥इन्द्रम् । मित्रम् । वरुणम् । अग्निम् । आहुः । अथो इति । दिव्यः । सः । सुपर्णः । गरुत्मान् । एकम् । सत् । विप्राः । बहुधा । वदन्ति । अग्निम् । यमम् । मातरिश्वानम् । आहुः ॥indram | mitram | varuṇam | agnim | āhuḥ | atho iti | divyaḥ | saḥ | su-parṇaḥ | garutmān | ekam | sat | viprāḥ | bahu-dhā | vadanti | agnim | yamam | mātariśvānam | āhuḥ

इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (आहुः/आहुर् इति वाक्ये नामनिर्देश्यः)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मित्रम्Mitra
मित्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
वरुणम्Varuṇa
वरुणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
आहुःthey call / they say
आहुः:
TypeVerb
Rootअह् (धातु; परस्मैपद)
अथोand also / moreover
अथो:
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय) + उ (निपात)
दिव्यःheavenly, divine
दिव्यः:
कर्तृ (सुपर्णः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक; दिव्-सम्बद्ध)
सःhe / that (one)
सः:
कर्तृ (सुपर्णः/गरुत्मान् इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुपर्णःthe fair-winged (bird)
सुपर्णः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसुपर्ण (प्रातिपदिक; सु+पर्ण)
गरुत्मान्Garuḍa / the winged one
गरुत्मान्:
कर्तृ (सुपर्णः इत्यस्य समनाधिकरणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootगरुत्मत् (प्रातिपदिक; -मत् प्रत्यय)
एकम्one
एकम्:
कर्म (सद् इत्यस्य विशेषणम्; वदन्ति इत्यत्र उक्तवस्तु)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
सत्the Being / the Real
सत्:
कर्म (वदन्ति—‘they speak (of) Being’)
TypeNoun (abstract/being)
Rootसत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; अस् धातोः शतृ/सत् ‘being’)
विप्राःinspired seers / sages
विप्राः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
बहुधाin many ways
बहुधा:
TypeIndeclinable
Rootबहुधा (अव्यय; बहु + धा)
वदन्तिthey speak / they call
वदन्ति:
TypeVerb
Rootवद् (धातु; परस्मैपद)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म (आहुः—नामनिर्देश्यः)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
यमम्Yama
यमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
मातरिश्वानम्Mātariśvan (Vedic name of the wind/fire-bringer)
मातरिश्वानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमातरिश्वन् (प्रातिपदिक)
आहुःthey call / they say
आहुः:
TypeVerb
Rootअह् (धातु; परस्मैपद)