HomeRig VedaMandala 1Sukta 145Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.145

Rishi: Dīrghatamas Aucathya (traditional for RV 1.145)
Devata: Agni (as knower and lord of powers)
Chandas: Triṣṭubh

तं पृच्छता स जगामा स वेद स चिकित्वाँ ईयते सा न्वीयते । तस्मिन्त्सन्ति प्रशिषस्तस्मिन्निष्टयः स वाजस्य शवसः शुष्मिणस्पतिः ॥

तं पृ॑च्छता॒ स ज॑गामा॒ स वे॑द॒ स चि॑कि॒त्वाँ ई॑यते॒ सा न्वी॑यते । तस्मि॑न्त्सन्ति प्र॒शिष॒स्तस्मि॑न्नि॒ष्टय॒: स वाज॑स्य॒ शव॑सः शु॒ष्मिण॒स्पति॑: ॥

táṃ pṛcchatā sá jagāma sá veda sá cikitvā́ṃ īyate sá nv īyate | tásmin sánti pra-śíṣas tásminn iṣṭáyaḥ sá vā́jasya śávasas śuṣmíṇas pátiḥ ||

Ask him: he has come; he knows. He, the knower, moves—and again he moves. In him are the true commands, in him the fulfillments; he is the lord of plenitude (vāja), of force (śavas), of victorious intensity (śuṣmin).

तम् । पृ॒च्छ॒त॒ । सः । ज॒गा॒म॒ । सः । वे॒द॒ । सः । चि॒कि॒त्वान् । ई॒य॒ते॒ । सः । नु । ई॒य॒ते॒ । तस्मि॑न् । स॒न्ति॒ । प्र॒ऽशिषः॑ । तस्मि॑न् । इ॒ष्टयः॑ । सः । वाज॑स्य । शव॑सः । शु॒ष्मिणः॑ । पतिः॑ ॥तम् । पृच्छत । सः । जगाम । सः । वेद । सः । चिकित्वान् । ईयते । सः । नु । ईयते । तस्मिन् । सन्ति । प्रशिषः । तस्मिन् । इष्टयः । सः । वाजस्य । शवसः । शुष्मिणः । पतिः ॥tam | pṛcchata | saḥ | jagāma | saḥ | veda | saḥ | cikitvān | īyate | saḥ | nu | īyate | tasmin | santi | pra-śiṣaḥ | tasmin | iṣṭayaḥ | saḥ | vājasya | śavasaḥ | śuṣmiṇaḥ | patiḥ

तम्him/that
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पृच्छताby/with (one) asking; while asking
पृच्छता:
कर्तृ (क्रियाविशेषण-भावे) / करण
TypeVerb (participle)
Rootप्रच्छ् (धातु)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जगामwent; came
जगाम:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
वेदknows
वेद:
क्रिया
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
चिकित्वान्wise; discerning
चिकित्वान्:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective (perfect participle)
Rootचित्/केत् (धातु; ‘to perceive/notice/understand’) → ‘चिकित्’ (परफेक्ट-आधार)
ईयतेgoes; advances
ईयते:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ/ए (धातु; ‘to go’)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
अनुafter; along; in accordance
अनु:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
ईयतेis followed/goes after
ईयते:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ/ए (धातु)
तस्मिन्in him/therein
तस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootतद्
सन्तिare
सन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
प्रशिषःinstructions; commands
प्रशिषः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootप्र-शास् (धातु) → ‘प्रशिष्’ (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘instruction/command’)
तस्मिन्in him/therein
तस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootतद्
इष्टयःoblations; sacrifices
इष्टयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइष्टि (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘offering/oblation; sacrifice’)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
वाजस्यof prize/strength; of victory
वाजस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवाज (पुं. प्रातिपदिक)
शवसःof power
शवसः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootशवस् (नपुं. प्रातिपदिक; ‘might, power’)
शुष्मिणःof the vigorous one
शुष्मिणः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootशुष्मिन् (पुं. प्रातिपदिक; ‘vigorous, mighty’)
पतिःlord; master
पतिः:
कर्तृ/सम्बोधनार्थ-प्रथमा
TypeNoun
Rootपति (पुं. प्रातिपदिक)