HomeRig VedaMandala 1Sukta 143Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.143

Devata: Agni (including the form Apām Napāt)
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.143; verse length supports triṣṭubh cadence)

प्र तव्यसीं नव्यसीं धीतिमग्नये वाचो मतिं सहसः सूनवे भरे । अपां नपाद्यो वसुभिः सह प्रियो होता पृथिव्यां न्यसीददृत्वियः ॥

प्र तव्य॑सीं॒ नव्य॑सीं धी॒तिम॒ग्नये॑ वा॒चो म॒तिं सह॑सः सू॒नवे॑ भरे । अ॒पां नपा॒द्यो वसु॑भिः स॒ह प्रि॒यो होता॑ पृथि॒व्यां न्यसी॑ददृ॒त्विय॑: ॥

pra tavyasīṃ navyasīṃ dhītim agnaye vāco matiṃ sahasaḥ sūnave bhare | apāṃ napād yo vasubhiḥ saha priyo hotā pṛthivyāṃ ny asīdad ṛtviyaḥ ||

I bring forward a stronger, ever-newer thought and a mind of the Word to Agni, the Son of Force. He, the Child of the Waters, the beloved priest with the Vasus, has taken his seat upon the earth as the true minister of the seasons—establishing the rite in right order.

प्र । तव्य॑सीम् । नव्य॑सीम् । धी॒तिम् । अ॒ग्नये॑ । वा॒चः । म॒तिम् । सह॑सः । सू॒नवे॑ । भ॒रे॒ । अ॒पाम् । नपा॑त् । यः । वसु॑ऽभिः । स॒ह । प्रि॒यः । होता॑ । पृ॒थि॒व्याम् । नि । असी॑दत् । ऋ॒त्वियः॑ ॥प्र । तव्यसीम् । नव्यसीम् । धीतिम् । अग्नये । वाचः । मतिम् । सहसः । सूनवे । भरे । अपाम् । नपात् । यः । वसुभिः । सह । प्रियः । होता । पृथिव्याम् । नि । असीदत् । ऋत्वियः ॥pra | tavyasīm | navyasīm | dhītim | agnaye | vācaḥ | matim | sahasaḥ | sūnave | bhare | apām | napāt | yaḥ | vasu-bhiḥ | saha | priyaḥ | hotā | pṛthivyām | ni | asīdat | ṛtviyaḥ

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
तव्यसीम्the stronger (one)
तव्यसीम्:
कर्म (of भरे) / qualifies धीति-
TypeAdjective
Rootतवस् (प्रातिपदिक) → तवस्य (तुलनात्मक/अतिशय)
नव्यसीम्the newer, freshest
नव्यसीम्:
कर्म (of भरे) / qualifies धीति-
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक) → नव्य (तुलनात्मक/अतिशय)
धीतीम्hymn-thought, inspired prayer
धीतीम्:
कर्म (of भरे)
TypeNoun
Rootधीति (प्रातिपदिक; from √धी ‘to think/meditate’)
अग्नयेto Agni
अग्नये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
वाचःof speech
वाचः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
मतिम्thought, intention
मतिम्:
कर्म (apposition to धीतीम्)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक; from √मन् ‘to think’)
सहसःof might, of strength
सहसः:
सम्बन्ध (with सूनवे)
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
सूनवेto the son
सूनवे:
सम्प्रदान (in apposition to अग्नये)
TypeNoun
Rootसूनु (प्रातिपदिक)
भरेI bear/bring
भरे:
क्रिया
TypeVerb
Root√भृ (भरति)
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (with नपात्)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
नपात्the offspring/son (Apām Napāt)
नपात्:
कर्ता (of न्यसीदत्)
TypeNoun
Rootनपात् (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्ता (relative; refers to नपात्)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वसुभिःwith the Vasus (good ones)
वसुभिः:
करण (association/instrumental)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
प्रियःdear, beloved
प्रियः:
कर्ता-विशेषण (of नपात्/यः)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
होताthe Hotṛ-priest, invoker
होता:
कर्ता (apposition to नपात्/यः)
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक; agent-noun from √हु ‘to sacrifice/invoke’)
पृथिव्याम्on/in the earth
पृथिव्याम्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
निdown, in
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (upasarga)
असीदत्sat down, took seat
असीदत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√सद् (सीदति) with नि → न्यसीदत्
ऋत्वियःthe ritual priest, officiant
ऋत्वियः:
कर्ता-विशेषण (apposition to होता)
TypeNoun/Adjective
Rootऋत्विय (प्रातिपदिक; from ऋतु ‘season/rite’)