HomeRig VedaMandala 1Sukta 141Mantra 13
Previous Mantra

Mantra 13

Sukta 1.141

Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional)
Devata: Agni (with a concluding simile to Sūrya as illumination)
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

अस्ताव्यग्निः शिमीवद्भिरर्कैः साम्राज्याय प्रतरं दधानः । अमी च ये मघवानो वयं च मिहं न सूरो अति निष्टतन्युः ॥

अस्ता॑व्य॒ग्निः शिमी॑वद्भिर॒र्कैः साम्रा॑ज्याय प्रत॒रं दधा॑नः । अ॒मी च॒ ये म॒घवा॑नो व॒यं च॒ मिहं॒ न सूरो॒ अति॒ निष्ट॑तन्युः ॥

ástāvy agníḥ śimī́vadbhir arkáiḥ sā́mrājyāya prá-taraṃ dádhānaḥ | amī́ ca yé maghávāno vayáṃ ca míhaṃ ná sū́ro áti níṣṭatanyuḥ ||

Agni has been praised with forceful hymns, establishing a farther mastery. And those generous ones and we as well—may we, like the Sun beyond the mist, stretch out beyond obstruction.

अस्ता॑वि । अ॒ग्निः । शिमी॑वत्ऽभिः । अ॒र्कैः । साम्रा॑ज्याय । प्रऽत॒रम् । दधा॑नः । अ॒मी । च॒ । ये । म॒घवा॑नः । व॒यम् । च॒ । मिह॑म् । न । सूरः॑ । अति॑ । निः । त॒न्युः॒ ॥अस्तावि । अग्निः । शिमीवत्भिः । अर्कैः । साम्राज्याय । प्रतरम् । दधानः । अमी । च । ये । मघवानः । वयम् । च । मिहम् । न । सूरः । अति । निः । तन्युः ॥astāvi | agniḥ | śimīvat-bhiḥ | arkaiḥ | sāmrājyāya | pra-taram | dadhānaḥ | amī | ca | ye | maghavānaḥ | vayam | ca | miham | na | sūraḥ | ati | niḥ | tanyuḥ

अस्ताविwas praised / has been hymned
अस्तावि:
TypeVerb
Rootस्तु (√stu)
अग्निःAgni
अग्निः:
Kartā (of ‘अस्तावि’ in passive sense: the one praised)
TypeNoun
Rootअग्नि-
शिमीवद्भिःby the vigorous/skillful (ones)
शिमीवद्भिः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootशिमीवत्-
अर्कैःwith hymns/songs of praise
अर्कैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअर्क-
साम्राज्यायfor sovereignty / supreme rule
साम्राज्याय:
Sampradāna (purpose/goal)
TypeNoun
Rootसाम्राज्य-
प्रत॒रम्further forward; more strongly/earlier
प्रत॒रम्:
TypeAdverb
Rootप्रतरम् (comparative of प्र-तर)
दधानःplacing, establishing, bestowing
दधानः:
Kartā (of implied action ‘placing/establishing’)
TypeVerb
Rootधा (√dhā)
अमीthose (there)
अमी:
Kartā (with ‘ये’)
TypePronoun
Rootअदस् (pronoun stem)
and
:
TypeIndeclinable
Root
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (relative pronoun)
मघवानःthe bountiful/generous (patrons)
मघवानः:
Kartā (apposition to ‘अमी … ये’)
TypeNoun/Adjective
Rootमघवन्-
वयम्we
वयम्:
Kartā (co-subject)
TypePronoun
Rootअस्मद् (pronoun)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मिहम्mist, rain-cloud, shower
मिहम्:
Karma
TypeNoun
Rootमिह्- / मिह-
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
सूरःthe Sun; the shining one
सूरः:
Kartā (of ‘निष्टतन्युः’)
TypeNoun
Rootसूर-
अतिover, beyond
अति:
TypeIndeclinable
Rootअति
निष्टतन्युःthundered forth / resounded
निष्टतन्युः:
TypeVerb
Rootस्तनय् (√stanay) with नि- (preverb)