HomeRig VedaMandala 1Sukta 128Mantra 8
Previous Mantra

Mantra 8

Sukta 1.128

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional for the section; RV 1.128 also Agni hymn in the same family transmission)
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable; verify)

अग्निं होतारमीळते वसुधितिं प्रियं चेतिष्ठमरतिं न्येरिरे हव्यवाहं न्येरिरे । विश्वायुं विश्ववेदसं होतारं यजतं कविम् । देवासो रण्वमवसे वसूयवो गीर्भी रण्वं वसूयवः ॥

अ॒ग्निं होता॑रमीळते॒ वसु॑धितिं प्रि॒यं चेति॑ष्ठमर॒तिं न्ये॑रिरे हव्य॒वाहं॒ न्ये॑रिरे । वि॒श्वायुं॑ वि॒श्ववे॑दसं॒ होता॑रं यज॒तं क॒विम् । दे॒वासो॑ र॒ण्वमव॑से वसू॒यवो॑ गी॒र्भी र॒ण्वं व॑सू॒यव॑: ॥

agníṃ hótāram īḷate vásudhitiṃ priyáṃ cétiṣṭham aratíṃ ny èrire havya-vā́haṃ ny èrire | viśvā́yuṃ viśvá-vedasaṃ hótāraṃ yajatáṃ kavím | devā́so raṇvám aváse vasūyávo gī́rbhī raṇvám vasūyávaḥ ||

They adore Agni the priest of the offering, the holder of riches, the beloved, the most discerning messenger; they have set him down, the carrier of oblations, they have set him down. The all-life, the all-knowing, the priest to be worshipped, the seer-poet—him the gods desiring plenitude call with their songs for protection, the gods desiring plenitude call the delightful one.

अ॒ग्निम् । होता॑रम् । ई॒ळ॒ते॒ । वसु॑ऽधितिम् । प्रि॒यम् । चेति॑ष्ठम् । अ॒र॒तिम् । नि । ए॒रि॒रे॒ । ह॒व्य॒ऽवाह॑म् । नि । ए॒रि॒रे॒ । वि॒श्वऽआ॑युम् । वि॒श्वऽवे॑दसम् । होता॑रम् । य॒ज॒तम् । क॒विम् । दे॒वासः॑ । र॒ण्वम् । अव॑से । व॒सु॒ऽयवः॑ । गीः॒ऽभिः । र॒ण्वम् । व॒सु॒ऽयवः॑ ॥अग्निम् । होतारम् । ईळते । वसुधितिम् । प्रियम् । चेतिष्ठम् । अरतिम् । नि । एरिरे । हव्यवाहम् । नि । एरिरे । विश्वआयुम् । विश्ववेदसम् । होतारम् । यजतम् । कविम् । देवासः । रण्वम् । अवसे । वसुयवः । गीःभिः । रण्वम् । वसुयवः ॥agnim | hotāram | īḷate | vasu-dhitim | priyam | cetiṣṭham | aratim | ni | erire | havya-vāham | ni | erire | viśva-āyum | viśva-vedasam | hotāram | yajatam | kavi m | devāsaḥ | raṇvam | avase | vasu-yavaḥ | gīḥ-bhiḥ | raṇvam | vasu-yavaḥ

अग्निम्Agni (as object of praise)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
होतारम्the Hotṛ-priest / invoker
होतारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहोतृ- (प्रातिपदिक; √हु ‘to sacrifice’)
ईळते(he) praises / invokes
ईळते:
TypeVerb
Root√ईळ्/ईड् (स्तुतौ ‘to praise, invoke’)
वसुधितिम्the establisher/holder of wealth
वसुधितिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवसु-धिति- (प्रातिपदिक; ‘wealth’+‘placing/holding’)
प्रियम्dear, beloved
प्रियम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootप्रिय- (प्रातिपदिक)
चेतिष्ठम्most discerning / wisest
चेतिष्ठम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootचेतिष्ठ- (प्रातिपदिक; superlative of चेत/चित् ‘perceiving, wise’)
अरतिम्the swift one / active helper
अरतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअरति- (प्रातिपदिक; ‘swift-going/active’; RV epithet)
निdown, in; forth (as preverb)
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
एरिरेthey have roused / set in motion
एरिरे:
TypeVerb
Root√ईर्/इर् (गतौ/प्रेरणे ‘to set in motion, rouse’)
हव्यवाहम्the oblation-carrier
हव्यवाहम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहव्य-वाह- (प्रातिपदिक; √वह ‘to carry’)
निdown/in (preverb)
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
एरिरेthey have roused
एरिरे:
TypeVerb
Root√ईर्/इर् (गतौ/प्रेरणे)
विश्वायुम्of all life / life-giving to all
विश्वायुम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व-आयु- (प्रातिपदिक)
विश्ववेदसम्all-knowing
विश्ववेदसम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व-वेदस्- (प्रातिपदिक; ‘all-knowing’)
होतारम्the Hotṛ / invoker
होतारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहोतृ- (√हु)
यजतम्worthy of worship
यजतम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootयजत- (प्रातिपदिक; √यज् ‘to worship’)
कविम्the sage/poet
कविम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकवि- (प्रातिपदिक)
देवासःthe gods
देवासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
रण्वम्delightful, gladdening
रण्वम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootरण्व- (प्रातिपदिक)
अवसेfor help / for aid
अवसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअवस्- (प्रातिपदिक)
वसूयवःseekers of wealth
वसूयवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवसूयु- (प्रातिपदिक; desiderative/agent noun from वसु ‘wealth’)
गीर्भिःwith hymns / with songs
गीर्भिः:
करण
TypeNoun
Rootगीर्- (प्रातिपदिक)
रण्वम्delightful
रण्वम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootरण्व- (प्रातिपदिक)
वसूयवःwealth-seekers
वसूयवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवसूयु- (प्रातिपदिक)